Cổ ngữ nói:“Tiền sự bất vong, hậu thế chi sư”, tức là việc trước không quên, là tấm gương cho đời sau. Lịch sử không chỉ truyền lại văn hóa mà còn cho hậu thế hiểu thế nào là thiện là ác, vì thế cần lưu giữ lại những lời dạy, những câu chuyện chân thực của người xưa để làm gương cho đời sau.

bao dung
(Hình minh họa: Qua pinterest)

Ý nghĩa của lịch sử

Trong sách “Sử thông”, quan sử nhà Đường tên là Lưu Tri Kỷ từng viết: “Lịch sử dùng để ghi công xét tội, biểu dương điều thiện, bài trừ cái ác, ghi lại điều hay dở của một triều đại, vinh nhục ngàn năm”. Nói cách khác, lịch sử là dùng để ghi chép công trạng và thành tích, sửa chữa lỗi lầm, phân rõ thiện ác, phân biệt tốt xấu. Chính vì mục đích đó của lịch sử cho nên yêu cầu đối với các vị quan chép sử trong các triều đại là cần phải ghi lại lịch sử một cách chân thực.

Trong sách “Thuyết văn giải tự” cũng có ghi: “Sử, ký sự dã. Tòng hựu trì trung. Trung, chính dã”. Ý nghĩa là: Sử, là ghi chép sự việc xảy ra một cách kiên trì, công chính và liền mạch. Cho nên đối với các Sử quan thì yêu cầu cũng rất rõ ràng, ấy là phải trung thực, ngay thẳng không được thiên lệch. Hơn nữa, thời cổ đại còn có quy định là bậc Quân Vương thì không được phép xem sách sử của triều đại đương thời.

Hoàng đế triều Đường, Đường Thái Tông từng nói: “Dĩ sử vi kính, khả dĩ tri hưng thế” ý tứ là soi vào lịch sử có thể biết được sự hưng vong của một triều đại, một đất nước. Trung Hoa là nước duy nhất trên thế giới mà công việc ghi chép lịch sử hàng ngàn năm đều chuẩn xác, chưa bao giờ bị gián đoạn.

Người Trung Hoa thời xưa rất chú trọng đến việc chép sử. Mỗi một vương triều đều thiết lập chức Sử quan chuyên môn ghi chép lịch sử. Trong “Đường sơ quan tu sử thư” có ghi: “Trừng ác khuyến thiện, đa thức tiền cổ, di giám tương lai”, ý nói việc trừ ác dương thiện phải biết nhiều chuyện đời xưa, lấy đó làm gương cho hậu thế. Hay cũng nói: “Tiền sự bất vong, hậu thế chi sư”, tức là việc trước không quên, là tấm gương cho việc sau.

Trong nền giáo dục vô thần, nhiều quốc gia đã cố ý hay vô ý làm sai lệch sử sách khiến hậu thế không biết đúng sai, phân rõ thiện ác, cho rằng chuyện báo ứng thiện ác là vô căn cứ. Vì thế con người chỉ biết tư lợi, làm chuyện ác một cách tự nhiên, chỉ cốt làm sao có lợi cho mình, không từ một thủ đoạn nào mà làm hại người khác nhằm chiếm lợi ích cá nhân. Họ không hiểu rằng “thiện ác đều có báo ứng, chỉ là sớm hay muộn thôi”. Chúng ta hãy lấy lịch sử làm tấm gương để nhận ra rằng “lưới trời lồng lộng, tuy thưa nhưng không lọt”.

Hôn quân bị sét đánh vì bất kính với Thần linh

tham lam
(Hình minh họa: Qua qqtxb.com)

Bậc Quân vương thời cổ đại muốn được lòng dân để có thể giữ giang sơn yên bình vững vàng, họ đều chú ý làm lễ tế trời long trọng, cầu xin Thần linh che chở. Thế nhưng trong lịch sử cũng có nhiều bạo quân bất kính với Trời Đất. Trong “Sử ký – Ân bản kỷ” ghi lại một sự kiện như sau:

Vua Vũ Ất nhà Ân là vị vua bạo ngược vô đạo, kiêu căng ngông cuồng, bất kính với trời đất. Ông ta từng cho thợ làm tượng gỗ rồi gọi đó là “thiên thần”. Võ Ất còn sai người đóng vai “thiên thần” để cùng nhau chơi cờ phân thắng bại với mình, hoặc bắt người và “thiên thần” giả đánh nhau. Nếu “thiên thần” thua, Võ Ất sẽ bắt mọi người tra tấn và làm nhục “thiên thần”.

Ngoài ra, Võ Ất còn làm một cái túi da cho đầy máu vào trong, treo lên cao và gương cung bắn rồi nói rằng đây là ta đang “bắn trời”.

Võ Ất tại vị được 5 năm. Trong một lần đi săn đến chỗ sông Vị Thủy, Hoàng Hà thì bỗng nhiên sấm sét nổi lên, đánh chết ông ta. Sử sách ghi chép rằng, Võ Ất chết vô cùng thê thảm.

Nhiều vị Quân chủ đời sau luôn lấy chuyện này làm tấm gương cho mình. Họ cũng rất coi trọng việc tôn kính Trời Đất, không dám làm việc càn quấy vì sợ bị quả báo giống như Võ Ất đã bị.

Người không trị thì Trời trị

tiểu nhân
(Hình minh họa: Qua kknews.cc)

Người xưa tin vào sự tồn tại của Thần linh, tin rằng nhất cử nhất động của mình đều không qua khỏi ánh mắt của Thần linh. Kẻ làm việc ác không ai biết tưởng thế là thoát được sự trừng trị của pháp luật, nhưng làm sao qua được mắt ông Trời?

Trong “Tân tề hài”, nhà thơ nổi tiếng đời nhà Thanh là Viên Mai đã kể lại câu chuyện về người thợ cắt tóc như sau:

Ở huyện Ô Trình có một người đàn ông, tên gọi là Lão Bành. Vợ ông bị đau ốm, con còn nhỏ, cả nhà dựa vào Lão Bành làm nghề bán tơ sống qua ngày, gia cảnh vô cùng khó khăn. Một hôm Lão Bành mang bó tơ đến tiệm thu mua để bán. Do giá cả không thỏa đáng, Lão Bành để bó tơ trên quầy rồi tiếp tục thương lượng với chủ quầy.

Bỗng xuất hiện đám người bán tơ khác từ ngoài bước vào, người chủ quầy bỏ đi ra đón họ. Thế rồi không hiểu sao bó tơ của Lão Bành để trên quầy thoáng một cái đã không thấy đâu nữa. Lão Bành liền kéo người chủ quầy đi kiện quan. Quan thấy chủ quầy vô tội nên không chịu truy cứu. Lão Bành thất vọng buồn tủi quay về nhà.

Vừa về đến cửa thì con thơ đã chạy ra đòi kẹo, Lão Bành đang khó chịu liền đạp con mình một cái, đứa bé bị đạp ngã không may đã qua đời. Lão Bành vô cùng đau khổ, nhảy xuống sông tự tử. Người vợ đang đau ốm tinh thần sa sút, cũng tự tử mà chết.

Hai ngày sau giông tố nổi lên, sét đánh ba người ngay trước cửa nhà Lão Bành. Mọi người xung quanh đều đến xem. Bỗng nhiên có một người trong đó tỉnh lại. Người này làm nghề cắt tóc.

Ông ta kể rằng: “Hôm trước Tôn Mỗ đã lợi dụng lúc mọi người lơ đãng, ăn trộm bó tơ để trên quầy hàng. Tạ Mỗ ở cửa đối diện trông thấy nên đòi chia phần, nếu không sẽ tố cáo. Tôn Mỗ và Tạ Mỗ cùng nhau đến nhà tôi, bán hết tơ rồi còn cho tôi ba trăm đồng, chúng chia tiền mỗi đứa hai ngàn đồng. Chúng tôi nghe nói Lão Bành bán tơ nhảy sông, thế rồi cả nhà họ đều chết, quan phủ cũng không truy cứu, vậy là ba người chúng tôi đều yên tâm.

Không ngờ hôm nay cả ba người chúng tôi đều bị sét đánh. Dù mỗi người ở mỗi nơi, nhưng đều cùng bị thần sét lôi lên đánh rồi quăng xuống trước cửa nhà Lão Bành. Đây là ác báo. Hai người bị đánh chết, tôi bị phế một chân. Thần Sét giữ lại cái mạng nhỏ của tôi là để tôi kể lại chuyện này cho rõ ràng. Sau này tôi sẽ không làm những việc thất đức nữa”.

Mọi người kiểm tra chân của ông ta thì thấy quả nhiên bị sét đánh cụt mất một chân, ai nấy đều giật mình kinh sợ, cùng cảm thán: “Đúng là có thần thánh!” “Đúng là làm ác sẽ bị quả báo!”

Làm ác bị ác báo

ác báo
(Hình minh họa: Qua amuse.nen.com)

Trong “Sử ký” có ghi lại câu chuyện Đại tướng quân Bạch Khởi của nước Tần thời Chiến Quốc bị ác báo trong vòng luân hồi qua nhiều kiếp.

Bạch Khởi là vị tướng giỏi, có tài dùng binh, đã giúp Tần Chiêu Vương giành được thiên hạ. Thời đánh nước Hàn nước Ngụy, Bạch Khởi đã chém đầu 24 vạn người. Thời đánh nước Sở đã, Bạch Khởi đã thiêu đốt Y Lăng, khi đánh một thành của nước Ngụy đã chém đầu 13 vạn người, giết chết 2 vạn binh nước Triệu.

Khi đánh nước Hàn ông ta cũng giết chết 5 vạn người. Nhưng trận đánh đặc biệt khiến dân chúng khắp nơi oán hờn căm phẫn là ông ta đã chôn sống 40 vạn binh lính của nước Triệu đã đầu hàng.

Sau này ông ta bị Tần Vương ban kiếm tự sát. Trước khi tự sát, Bạch Khởi nói: “Thần đã phạm tội ác thấu trời xanh!” Một lát sau, Bạch Khởi lại nói tiếp: “Trong chiến dịch Trường Bình, ta đã giết chết 40 vạn binh lính nước Triệu, tội đáng chết hàng vạn lần”. Dứt lời Bạch Khởi giương kiếm tự kết liễu đời mình.

Vậy là Bạch Khởi đã bị báo ứng. Theo thư tịch cổ ghi lại, vì Bạch Khởi giết chết hơn 40 vạn tù binh, bị ác báo liên tục trong vòng luân hồi ở ba cõi: Ngạ quỷ), súc sinh, và địa ngục. Như vậy có thể thấy giết người phải chịu ác báo vô cùng thê thảm, người đời sau nên lấy đó làm gương.

An Hòa (dịch và t/h theo sự cho phép của tác giả)

Xem thêm: