Thi cử thời nào cũng rất được coi trọng và rất nghiêm túc, nhưng tất nhiên hình thức học hành và thi cử cũng ngày càng bị biến đổi theo thời gian. Hãy cùng chúng tôi nhìn lại những hình ảnh khoa bảng dưới triều nhà Nguyễn…

Dưới triều Nguyễn, cứ 3 năm thì triều đình lại mở khóa thi Hương ở các tỉnh lớn, ai dự thi cũng được, thí sinh trúng tuyển thì được gọi là cử nhân (người được địa phương tiến cử với triều đình). Năm sau thì các cử nhân vào kinh để thi Hội và thi Ðình. Ai đậu khóa thi Hội thì được gọi là thám hoa, đậu khóa thi Ðình thì được gọi là tiến sĩ (người có tầm học uyên bác), tên họ sẽ được khắc trên bảng vàng hay bia đá, rồi lưu lại cho muôn thế hệ sau.

Các tân khoa đều sẽ trở thành quan lại của triều đình nếu họ muốn. Trạng nguyên sẽ được ngồi võng lọng để binh lính đưa về làng, “vinh qui bái tổ”, một vinh dự tối cao mà ngày xưa tất cả các học trò đều mơ ước.

Một nhà Nho xưa.
Thầy đồ dạy học trò trong một gia đình giàu.
Thầy đồ đang dạy học.
Thầy giáo làng.
Lều chõng đi thi.
Thí sinh già 70 tuổi.
Các thí sinh đi vào trường thi Nam Ðịnh (năm 1897), họ phải tự làm lều và đặt chõng để viết bài.
Một hình vẽ năm 1895 mô tả cảnh các thí sinh đang làm bài.
Giám khảo Trần Sĩ Trác (1897).
Hội đồng giám khảo chấm thi (1897).
Hội đồng giám khảo (1897).
Hội đồng giám khảo (1897).
Ngày kết quả, người đứng trên cao dùng loa để xướng danh người trúng tuyển (1897).
Xướng danh những người trúng tuyển.
Sĩ tử và thân nhân đến nghe xướng danh (1897).
Tên người trúng tuyển được khắc trên bảng vàng (1897).
Các tân khoa được ban mũ, áo, hia (1897).
Các tân khoa đến bái tạ tại Văn Miếu (1897).
Các tân khoa cảm tạ Tổng Ðốc Nam Ðịnh (1897).
Các tân khoa được Tổng Ðốc thay mặt nhà vua ban yến (1897).
Các tân khoa được rước đi dạo phố (1897).

Lê Nguyên tổng hợp theo nguoi-noi-tieng.com

Xem thêm: