Con rồng luôn là biểu tượng linh thiêng nhất, quyền quý nhất trong tâm linh của người phương Đông. Vậy vì sao người ta không đặt rồng làm linh vật trấn giữ cổng trong các công trình kiến trúc cổ xưa mà lại đặt sư tử đá?

Su tu da o Lu Cau Kieu
Sư tử đá ở Lư Câu Kiều (Ảnh: Internet)

Người phương Đông, đặc biệt là người Trung Hoa rất tin vào con rồng. Bởi vì trong văn hóa của người Trung Hoa thì rồng là con vật đại biểu cho hết thảy quyền thế và sự tôn quý.

Người Trung Hoa xưa tôn Hoàng Đế chính là rồng. Rồng là tối cao và không có gì vượt trên được nó. Bởi vậy mà người Trung Hoa xưa không thể đặt rồng ở trước cổng để canh giữ nhà cho mình. Đó được cho là một sự bất kính, chỉ có Hoàng Đế mới có thể sử dụng những vật phẩm có hình tượng con rồng. Cũng chính vì lẽ đó mà dân gian dần dần hình thành thói quen này. Ngoài ra, rồng còn là con vật tượng trưng cho lãnh chúa, là vấn đề thuộc về chính sự của đất nước.

Trong cuộc sống ngày nay, chúng ta nhìn thấy trước cổng nhà ở hay các công trình kiến trúc cổ thường có hai con sư tử đá canh giữ. Nhưng thực ra, vào thời cổ, chúng không phải là những con sư tử đá mà chúng là con kỳ lân.

Người Trung Hoa cổ đại lưu giữ một truyền thuyết về loài vật có tên là kỳ lân. Truyền thuyết kể rằng,  kỳ lân là con vật canh giữ, bảo vệ Thần, sống trong hang động của núi Tiên Sơn. Hai con kỳ lân canh giữ bảo vệ một vị Thần Tiên.

Vì thế, người xưa tin rằng, kỳ lân là có thể bảo hộ con người ra vào cổng nhà bình an, cho nên liền dùng nó để trấn trạch (Trong thuật phong thủy, trấn trạch là để đảm bảo cho căn nhà, cơ quan, công sở được vững vàng và những người sống trong căn nhà đó được an lành, thịnh vượng). Lúc mới đầu, kỳ lân được dùng để coi giữ lăng tẩm, về sau nó được dùng phổ biến để canh giữ cổng cho các cơ quan chính phủ.

Nói về sư tử đá, người xưa cho rằng, nó có thể xua ma đuổi quỷ, cho nên lúc đầu, họ đã dùng chúng để trấn giữ lăng mộ. Trong cảm nhận của mọi người, sư tử đá cũng có khả năng phòng tránh tà. Trong phong tục tập quán của người xưa, sư tử đá không chỉ được đặt ở cổng lớn để canh giữ gia đình mà còn được đặt ở cổng thôn làng hay các giao lộ để trấn trạch, đuổi ma quỷ, ngăn chặn những điều xấu đến với dân làng, bảo hộ dân làng bình an.

Trong các cung điện, vương phủ, nha môn thời cổ đại đều được đặt rất nhiều sư tử đá. Ngoài để bảo hộ gia chủ, thì nó còn thể hiện ra quyền thế và sự tôn quý của của chủ nhân. Giống như trước cửa lớn của Thiên An Môn ở Bắc Kinh có hai con sư tử đá oai phong trấn giữ. Nó không chỉ để bảo vệ hoàng thành mà còn bao hàm ý nghĩa rằng, sự tôn quý của Hoàng quyền là uy chấn tám phương, không gì có thể xâm phạm.

Su tu da o Lu Cau Kieu
Sư tử đá ở Lư Câu Kiều (Ảnh: Internet)

Sư tử đá còn là vật trang trí không thể thiếu trong kiến trúc thời cổ đại. Cầu Lư Câu bởi vì được chạm khắc hơn 400 con sư tử đá lớn nhỏ khác nhau mà trở nên nổi tiếng khắp bốn biển, trở thành tinh phẩm của nghệ thuật kiến trúc. Từ triều đại nhà Minh Thanh trở về sau, thường thường sư tử đực bài trí bên trái cửa, dưới chân có quả tú cầu, biểu hiện cho quyền lực vô hạn, sư tử cái bên phải ở dưới chân có sư tử con, biểu trưng cho con cháu đủ đầy.

Vì sao trước cổng công trình kiến trúc của người xưa đặt sư tử đá mà không phải rồng?
Dưới chân sư tử đá đôi khi còn được trang trí bằng một quả tú cầu (Ảnh: Internet)

Ngoài ra, trong hội họa dân gian cũng có rất nhiều các bức vẽ, tác phẩm thêu về sư tử. Tác phẩm “Sư Tử đùa giỡn với quả tú cầu” là biểu thị nguyện vọng được sống trong thái bình, tường hòa và tốt đẹp của người dân xưa.

An Hòa

Xem thêm: