Michael Puett, vị giáo sư 51 tuổi dạy lịch sử Trung Quốc ở Harvard đã chia sẻ rằng 700 sinh viên của ông tỏ ra thích thú khi học về tư tưởng văn hóa Trung Hoa cổ đại từ hàng ngàn năm trước.

Các khóa học về đạo đức và tư tưởng Trung Hoa cổ đại được nhiều sinh viên tỏ ra thích thú và đăng ký theo học, và đã trở thành 1 trong 3 khóa học được nhiều sinh viên đăng ký học nhất tại Harvard. Từng có thời điểm, phòng đăng ký học đầy ắp sinh viên, nhiều người phải ngồi dạt ra cả cầu thang, khiến việc đăng ký phải dời đến hội trường Sanders, nơi rộng nhất trong khuôn viên trường.

Văn hóa Trung Hoa cổ truyền được sinh viên Mỹ thích thú theo học
Giáo sư Michael Puett đang giảng dạy cho các sinh viên Harvard (Ảnh: Internet)

Tại sao nhiều sinh viên lại thích thú với văn hóa cổ truyền Trung Hoa và dành cả học kỳ để được chìm đắm vào tư tưởng sâu sắc của người xưa?

Khi đăng ký học khóa học này các sinh viên được giới thiệu là “khóa học sẽ thay đổi cuộc đời bạn”, kết thúc khóa học các sinh viên cũng thấy được sự sâu sắc trong tư tưởng văn hóa Trung Hoa cổ truyền. Tư tưởng của Khổng Tử, Trang Tử, Mạnh Tử ảnh hưởng rất nhiều đến tư duy của các sinh viên.

Một sinh viên cho biết: “Lớp học đã hoàn toàn thay đổi quan điểm của tôi về bản thân, về các các bạn đồng trang lứa và cả cách tôi nhìn nhận thế giới.”

Ông Puett đã giảng dạy cho sinh viên của mình các đoạn trích nguyên gốc như Luận Ngữ của Khổng Tử, Mạnh Tử và Đạo Đức Kinh của Lão Tử, đồng thời áp dụng những điều học được này vào cuộc sống hàng ngày. Những bài học này không chỉ giúp sinh viên thích thú khám phá tinh hoa văn hóa phương Đông, mà còn giúp các sinh viên nâng cao tiêu chuẩn đạo đức, ứng dụng những điều đã học vào ngay trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày.

Giáo sư Puett cũng chia sẻ ngày càng nhiều sinh viên “bị ép” phải chọn hướng đi riêng, phải theo đuổi mục tiêu nghề nghiệp cụ thể. Ngành tài chính vẫn được nhiều sinh viên lựa chọn ở Harvard, trong khi đó ngành nhân văn lại ít được quan tâm hơn. Tuy nhiên trong bài giảng của mình, vị giáo sư này cho rằng: Mặc dù tính toán cẩn thận mọi thứ theo kế hoạch, bạn vẫn có thể đưa ra quyết định sai lầm. Hơn nữa, thói quen đó sẽ khiến bạn khó thích ứng được trước những diễn biến thực tế nằm ngoài kế hoạch.

Văn hóa Trung Hoa cổ truyền được sinh viên Mỹ thích thú theo học
Các sinh viên phương Tây bị cuốn hút bởi nền văn hóa Trung Hoa (Ảnh: Internet)

Theo giáo sư Puett, sinh viên sống theo kế hoạch “dễ bỏ qua những điều có ý nghĩa mỗi ngày, vốn có thể tiếp thêm sinh lực, truyền cảm hứng và đem lại cuộc sống trọn vẹn, thú vị hơn”. Ông khuyên các sinh viên của mình luôn cởi mở và mỉm cười với mọi người trong cuộc sống hàng ngày.

Trang Tử giảng rằng cần “giữ tâm điềm đạm, khí điềm tĩnh, thuận theo tự nhiên mà không theo ý riêng của mình”.

Người Mỹ vốn có thói quen đưa ra các quyết định sau khi cân nhắc và suy xét cẩn thận các vấn đề về mặt vật chất. Thế nhưng văn hóa cổ truyền ở phương Đông lại xem trọng sự hòa hợp giữa vật chất và tinh thần. Giống như con người không chỉ có thân thể vật chất này, mà còn có tinh thần, tình cảm, tính cách, có như thế mới hình thành nên một con người hoàn chỉnh được. Vì thế khi quyết định vấn đề gì thì cần phải điềm tĩnh thuận theo tự nhiên, để có một sự hòa hợp giữa lý trí và trái tim, khiến lý trí và tinh thần hòa làm một.

Sự uyên thâm của văn hóa cổ truyền Trung Hoa không chỉ hấp dẫn sinh viên ở Harvard mà còn lan tỏa đến nhiều sinh viên khác trên toàn nước Mỹ.

Trong bối cảnh các viện Khổng Tử lập ra trên khắp thế giới bị chính quyền Trung Quốc lợi dụng để lan tỏa quyền lực mềm và sử dụng cho mục đích chính trị, việc giảng dạy các giá trị văn hóa Trung Hoa cổ truyền gặp phải nhiều khó khăn. Ngay chính tại Trung Quốc, nền văn hóa này đã liên tục bị hủy hoại trong Cách mạng văn hóa (1966 -1976), và phong trào Phá tứ cựu (cựu tư tưởng, cựu văn hóa, cựu phong tục, cựu tập quán), khiến người dân Trung Quốc mất đi liên lạc với cội nguồn dân tộc. Điều được hồi phục hiện nay chỉ là lớp vỏ văn hóa bề mặt với các lễ hội múa rồng múa lân, nhưng tinh túy đạo đức của nó thì lại bị quên lãng.

Xem thêmCảnh mộ của gia quyến Khổng Tử bị đào trong thời Cách mạng Văn hóa

Văn hóa Trung Hoa cổ truyền được sinh viên Mỹ thích thú theo học
Các sinh viên sau một buổi giao lưu về văn hóa Trung Hoa (Ảnh: Internet)

Bất chấp việc bị phá hoại tại Trung Quốc và bị lợi dụng tại các viện Khổng Tử trên thế giới, những giá trị văn hóa của một nền văn minh Trung Hoa 5.000 năm vẫn tỏa sáng, đem lại những cái nhìn mới về tư tưởng đạo đức phương Đông cho những nhân tài của xã hội phương Tây.

Trần Đức

Xem thêmNhân sĩ các giới ở Hồng Kông yêu cầu mời một đoàn nghệ thuật đến Hồng Kông biểu diễn