Cổ ngữ nói: “Thập niên tu đắc đồng thuyền độ, bách niên tu đắc cộng chẩm miên”, nghĩa là tu mười năm mới được chung thuyền, tu trăm năm mới nên duyên vợ chồng. Hay cũng có câu rằng “một ngày vợ chồng trăm ngày ân”. Trong văn hóa truyền thống, giữa vợ chồng ngoài tình cảm ra còn phải có ý thức trách nhiệm quan tâm lẫn nhau. Đó cũng là thể hiện sự trân quý mối nhân duyên vợ chồng, đã là vợ chồng sẽ không xa không rời. 

Tu trăm năm mới nên duyên vợ chồng, người xưa không dễ dàng từ bỏ

Thời Xuân Thu, sau khi cha của Trọng Nhĩ (sau này là Tấn Văn Công – vị vua thứ 24 của nước Tấn)  là Tấn Hiến Công chết, trong cung do tranh giành quyền nối ngôi, xảy ra nội loạn, Trọng Nhĩ  phải trốn sang nước Tấn lánh nạn.

Trước khi đi, ông nói với vợ xinh đẹp của mình rằng: “Ta lần này đi không biết khi nào mới có thể trở về. Nàng có thể đợi ta 25 năm, nếu không thấy ta quay về thì hãy tái giá với người khác”.

Vợ của Trọng Nhĩ nghe xong những lời ấy, liền nói: “Đợi 25 năm sao, lúc ấy cây bách trên mộ của thiếp cũng đã lớn rồi. Nhưng dẫu có như vậy đi nữa thì thiếp vẫn cứ chờ đợi chàng.”

Tấm lòng thủy chung của vợ Trọng Nhĩ được người đời ca ngợi mãi cho đến ngày nay.

Thời Bắc Tống có một nho sinh, tên là Lưu Đình Thức, là người Tề Châu. Sau khi thi đậu tiến sĩ, Lưu Đình Thức được phái đến Mật Châu làm thông phán quan, đúng vào thời gian đại văn hào Tô Đông Pha làm quan thứ sử ở vùng này. Tô Đông Pha rất quý trọng nhân phẩm của Lưu Đình Thức.

Trước đây, khi Lưu Đình Thức còn chưa thi đậu tiến sĩ, đã từng đính hôn với một cô gái ở quê nhà, chỉ là chưa đưa sính lễ thành thân.

Sau khi Lưu Đình Thức thi đậu tiến sĩ và làm quan, được những người nổi tiếng như Tô Đông Pha mến mộ thì tiền đồ được xem là tươi sáng vô cùng. Nhưng lúc này, cô gái kia ở quê nhà lại lâm trọng bệnh, dẫn đến cả hai mắt đều bị mù. Cha mẹ cô gái là nông dân, chỉ làm ruộng, gia cảnh bần hàn, vì thế không còn dám nhắc đến chuyện hôn nhân với nhà họ Lưu nữa.

Trong số bạn bè của Lưu Đình Thức, có người khuyên anh ta rằng: “Cô gái kia đã bị mù lòa hai mắt, vì chính tiền đồ và hạnh phúc tương lai của mình, anh thì hãy lấy người khác đi! Nếu như nhất định phải giữ hôn ước với nhà họ thì lấy em gái của cô ấy cũng tốt hơn.”

Lưu Đình Thức trả lời: “Năm đó, ta đính ước với cô ấy là đã hứa giao tình cảm chân thành cho cô ấy rồi. Nay tuy cô ấy bị mù nhưng tấm lòng của cô ấy vẫn tốt. Giờ nếu ta làm trái lại với tâm nguyện trước đây, nghĩa là cái tâm của ta đã bị biến thành xấu xa. Hơn nữa, ai rồi cũng đến tuổi già, khi vợ già hương sắc tàn phai, chúng ta cũng không thể nào bỏ đi lấy cô gái trẻ đẹp được đúng không? Con người cần biết giữ thành tín, không được thay lòng đổi dạ.”

Về sau, hai người họ đã kết hôn như lời hẹn ước. Sau khi kết hôn, Lưu Đình Thức luôn hết lòng chăm sóc người vợ mù lòa của mình. Hai vợ chồng họ sống hòa thuận vui vẻ, tình cảm đằm thắm, sinh hạ và cùng nhau nuôi dưỡng mấy người con.

Sau khi Tô Đông Pha biết sự việc này, trong lòng vô cùng cảm phục Lưu Đình Thức. Ông nói: “Lưu Đình Thức thật là người có tình cảm chân thành, cao thượng!”

Thời Tam Quốc, Hứa Doãn là một quan viên của nước Ngụy, kết hôn với con gái của Nguyễn Vệ Úy. Bởi vì cô dâu có bộ dạng xấu xí nên sau khi nghi thức hôn lễ kết thúc, Hứa Doãn tìm mọi lý do để không động phòng. Sự tình này khiến người nhà của ông vô cùng lo lắng. Đúng lúc ấy Đại tư nông Hoàn Phạm tới nhà chơi, Hứa Doãn bèn ở bên ngoài phòng cùng Hoàn Phạm nói chuyện, ôn lại những kỷ niệm cũ của hai người.

Biết tâm tình của Hứa Doãn, Hoàn Phạm khuyên bảo: “Nguyễn gia gả con gái cho huynh, chắc chắn cô ấy có chỗ hơn người, huynh nên cẩn thận quan sát một chút!”

Hứa Doãn mang tâm trạng không cam tâm tình nguyện bước vào phòng, đợi đến lúc khăn che đầu của cô dâu được mở ra, Hứa Doãn trong lòng thất vọng vô cùng, lập tức chạy ra khỏi phòng. Vợ của Hứa Doãn biết rằng nếu lúc ấy Hứa Doãn chạy ra khỏi phòng thì sẽ không trở lại nữa nên lập tức đứng dậy nắm lấy vạt áo của chồng.

Hứa Doãn tỏ vẻ khinh thường nói với vợ: “Phụ nữ có tứ đức, nàng có được mấy?” Tứ Đức của phụ nữ bao gồm công, dung, ngôn, hạnh. Vợ của Hứa Doãn đáp lại một cách khôn ngoan: “Trong tứ đức này, thiếp chỉ thiếu mỗi dung mạo xinh đẹp mà thôi. Nhưng kẻ sĩ có bách hạnh, chàng có được mấy?”

Hứa Doãn trả lời đầy tự hào: “Ta có đủ cả”. Vợ của Hứa Doãn lại nói: “Trong bách hạnh coi trọng nhất là đức hạnh, chàng thích sắc đẹp mà không thích đức hạnh, sao có thể nói là có đủ cả được?”

Hứa Doãn nghe xong những lời đạo lý này của vợ, biết vợ là người tài đức sáng suốt nên không dám xem thường vợ nữa. Từ đó hai vợ chồng họ “tương kính như tân” (kính trọng nhau như khách), cùng yêu thương lẫn nhau, sống đầm ấm hòa thuận.

Trong xã hội hiện đại ngập tràn tư tưởng tự do phóng túng ngày nay, rất nhiều cặp vợ chồng vì những lý do khác nhau mà dễ dàng buông tay, ly hôn. Thậm chí những chuyện như, “người thứ ba” lại được ca ngợi, ly hôn lại dễ dàng được tán thưởng… những điều này thực sự là quá khác biệt với tình nghĩa vợ chồng của người xưa.

An Hòa

Xem thêm: