Uống trà là thói quen lâu đời của người phương Đông nói chung và người Việt Nam nói riêng. Trong uống trà, kỳ thực có rất nhiều lễ tiết. Tuy rằng, trà có thể tùy theo ý thích khẩu vị của mỗi người mà được pha đậm hay nhạt. Nhưng lễ tiết trong ẩm trà thì thực sự không thể thuận theo tính cách và phong cách của mỗi cá nhân mà thay đổi được.

trà đạo
(hình minh họa: Qua Youtube)

Trà đạo, từ lâu đã được xem là một nét văn hóa truyền thống đặc biệt, đã trải qua lịch sử lâu dài hàng ngàn năm. Người xưa coi việc ẩm trà là một quá trình tu thân dưỡng tính. Người biết thưởng trà nhất định sẽ là người nội ngoại kiêm tu (tu dưỡng cả thân và tâm).

Trong trà đạo có một lễ nghi cơ bản, đó là khi người khác pha trà, người được mời thưởng thức trà sẽ khum tay lại và gõ nhẹ lên mặt bàn. Đó là vì sao? Khi châm trà, gõ nhẹ lên mặt bàn đây thực sự là một lễ nghi trong văn hóa trà đạo của người xưa. Cho nên, không quản một người là có biết ẩm trà hay không, nhưng lễ nghi ẩm trà là một nét văn hóa nên biết.

Lễ nghi khum tay gõ nhẹ lên bàn được chia làm ba loại, căn cứ vào bề bậc của người pha và người uống như sau:

1. Nếu là người bề trên pha trà cho người bề dưới, giống như bậc cha chú pha trà cho con cháu thưởng thức thì người bề dưới sẽ khum bàn tay phải lại và gõ nhẹ lên bàn ba lần. Lễ nghi này có ý tứ là “ngũ thể đầu địa”, tức là thể hiện lòng tôn kính, bái lễ người bề trên đã châm trà cho mình thưởng thức. (“Ngũ thể đầu địa” tức là năm bộ phận của con người, gồm gối phải, gối trái, tay phải, tay trái và đầu đều phục xuống đất để tỏ vẻ cung kính.)

2. Nếu là người ngang hàng ngang cấp pha trà mời nhau uống, giống như những người bạn thì họ sẽ chụm ngón trỏ và ngón giữa lại rồi gõ nhẹ lên bàn là được. Lễ nghi này thể hiện lòng tôn kính và cảm ơn đối với người pha trà.

3. Khi người bề dưới pha trà mời người bề trên thưởng thức thì người bề trên có thể dùng một ngón tay gõ nhẹ trên mặt bàn, bên cạnh chén trà để thể hiện sự tôn trọng, cảm ơn.

Hoặc khi người bề trên gặp được một người bề dưới yêu thích thưởng thức trà họ sẽ dùng ngón giữa gõ nhẹ lên mặt bàn để biểu thị sự tán thưởng.

trà
(Hình minh họa: Qua xintra.com)

Từ điều này, chúng ta có thể thấy người xưa rất coi trọng lễ nghi. Họ thông qua lễ nghi để biểu đạt lòng tôn kính của mình.

Cẩn thận quan sát một chút, chúng ta sẽ phát hiện ra rằng càng là người đức cao vọng trọng càng chú trọng lễ tiết. Ở mọi nơi, mọi trường hợp, họ đều luôn chủ động thi hành lễ nghi, vừa khiến người đối phương cảm nhận được sự tôn trọng của mình, vừa khiến cho mối quan hệ đôi bên trở nên tốt đẹp hơn, hòa hợp hơn.

Cho nên, chỉ có người nhân từ, hiểu được làm người phải tôn trọng người khác, mới có thể thực sự hành được lễ nghi mà không bị gượng ép. Chỉ người tu dưỡng cả bên trong và bên ngoài mới có thể thu hoạch được những mối quan hệ tốt đẹp lâu dài và tăng cường được phong thủy, vận thế tốt đẹp của chính bản thân mình.

An Hòa (biên dịch)

Xem thêm: