Trong “Kinh Dịch” nêu ra rất nhiều đạo lý về kinh doanh, kết giao bạn bè, tế lễ, hôn nhân gia đình… Chúng ta thông qua những đạo lý ấy có thể cảm nhận được trí tuệ của người xưa và học hỏi được rất nhiều điều để áp dụng vào cuộc sống thực tế để tránh những sai lầm đáng tiếc trong cuộc đời.

Kinh Dịch: 3 đạo lý vợ chồng để gia đình hòa thuận, lâu bền
(Ảnh: Thạch Thanh Bình)

Nếu tìm hiểu một chút về “Kinh Dịch” chúng ta có thể thấy rất nhiều quẻ trong “Kinh Dịch” đề cập đến vấn đề hôn nhân gia đình, như quẻ Hàm, quẻ Hằng, quẻ Gia nhân, quẻ Tiệm, quẻ Quy muội, quẻ Đại quá, quẻ Cấu…  Mỗi một quẻ này đều miêu tả về hôn nhân gia đình với những đạo lý khác nhau.

Từ xưa đến nay, đối với bất kỳ ai, gia đình luôn có tầm quan trọng rất lớn. Một gia đình hòa thuận, hưng thịnh luôn là mong ước của hầu hết mọi người. Để một gia đình hòa thuận, thịnh vượng thì vai trò của người chồng và người vợ có lẽ là chủ đạo nhất, quan trọng nhất. Họ bên trên thì phụng dưỡng cha mẹ, bên dưới thì dưỡng dục con cái. Nếu như mối quan hệ vợ chồng mà rạn nứt thì cha mẹ không được phụng dưỡng chu toàn, con cái không được dạy dỗ đúng mực, gia đình đứng trước nguy cơ tan vỡ. Vậy, vợ chồng cần tuân thủ những đạo lý nào? Quẻ thứ 44 trong “Kinh Dịch”, quẻ Cấu (gặp nhau) đưa ra 3 đạo lý vợ chồng như sau:

1. Nam nữ gặp gỡ phải hợp lễ, thủ chính

Trong quẻ Cấu đề cập đến ý chính là “âm dương tương ngộ”, giống như sự gặp gỡ của nam nữ vậy. Nhưng sự gặp gỡ của nam nữ không phải là tùy tiện mà gặp. Tác giả “Kinh Dịch” nhấn mạnh, nam nữ gặp gỡ nhau cần phải hợp lễ và thủ chính, tức là hành vi lời nói của đôi bên phải phù hợp với lễ nghi và giữ được đạo lý đúng đắn.

Người xưa tin rằng duyên vợ chồng là nhờ có sự ban ơn của Trời cao, của cha mẹ. Cho nên, nam nữ xưa khi gặp gỡ, tìm hiểu yêu thương lẫn nhau phải có sự cho phép của cha mẹ đôi bên. Khi làm lễ kết hôn, vợ chồng phải bái lạy sự chứng giám của Trời Đất, tổ tiên và cha mẹ.

Vào thời đại mà con người còn xem trọng đạo đức truyền thống thì nam nữ khi chưa bái lạy Trời Đất, tổ tiên, chưa được sự đồng ý của cha mẹ (của người ban ơn) đã sinh sống cùng nhau thì bị coi là hành vi trái với luân thường đạo lý, là việc “đại nghịch bất đạo”, không được ai thừa nhận cả.

Ngày nay rất nhiều nam nữ có quan hệ tình cảm bất chính, trái với luân thường đạo lý. Người ta tưởng rằng như vậy là được lợi một chút, được thỏa mãn về tình cảm nhưng đó lại là điều vi phạm thiên lý, làm tổn hại phúc đức và vận khí của bản thân.

2. Nữ không thể quá cường mạnh

Quẻ Cấu có điều đặc thù chính là bao gồm có 1 Hào Âm nằm dưới 5 Hào Dương. Một người đàn bà mà giống như vậy, có bản lĩnh đương đầu với 5 người đàn ông, một người đàn bà mà tự ý đi tìm gặp 5 người đàn ông thì là người đàn bà dữ, hơn nữa hành vi còn bất chính, không nên lấy người ấy làm vợ, tình cảm khó duy trì được lâu dài. Trong quẻ Cấu cũng viết: “Nữ tráng, chớ dùng thủ nữ.” (Tạm dịch: Nữ mà quá mạnh mẽ thì không nên lấy làm vợ).

Đối với người đàn ông mà nói, một người phụ nữ có tính cách quá mạnh mẽ thì phải cẩn thận lựa chọn. Đối với người phụ nữ mà nói, nên dùng quẻ này làm giới để nhắc nhở bản thân. Là một người phụ nữ, cần phải giữ được tính cách nhu hòa thùy mị. Người đàn ông mà chọn được người phụ nữ như vậy làm vợ thì an tâm gây dựng sự nghiệp, người phụ nữ mà giữ được tính cách như vậy thì cảnh nhà hòa thuận, an vui.

3. Nam không thể quá phong lưu, cố chấp

Trong “Kinh Dịch”, tác giả nhấn mạnh “nữ tráng, chớ dùng thủ nữ”. Nhưng hôn nhân gia đình là do đôi bên cùng vun đắp, hơn nữa người đàn ông còn là người trụ cột trong gia đình nên người đàn ông cũng phải giữ được đạo đức của bản thân mình.

Nếu một người đàn ông quá cố chấp vào ý kiến của mình, không tiếp nhận ý kiến của người khác, ngoài ra còn phong lưu phóng đãng, gặp gỡ nhiều người phụ nữ, người đàn ông như vậy thì nữ nhân cũng phải cẩn thận chọn lựa.

Có câu nói rằng: “Cuộc đời con người, thành công lớn nhất không ngoài sự thành công của hôn nhân, hạnh phúc lớn nhất không ngoài hạnh phúc gia đình, tình cảm vĩ đại nhất không gì ngoài tình cảm vợ chồng”. Bởi vậy, vợ chồng muốn “bách niên giai lão”, gia đình thuận hòa thì tình cảm phải được đặt trên nền tảng đạo đức truyền thống.

An Hòa 

Xem thêm: