Trong “Tam Tự Kinh” có câu “Ngọc bất trác bất thành khí”, nghĩa là ngọc mà chẳng mài giũa thì không thành một món trang sức quý. Bị gọt đẽo, mài giũa là một quá trình thống khổ, cho nên phải kiên trì nhẫn nại mới có thể thành vật báu.

Theo truyền thuyết, xưa trong thành có xây một ngôi chùa rất lớn. Ngôi chùa trang nghiêm, cổ kính, mộc mạc, thanh tịnh chỉ thiếu mỗi bức tượng Phật để các dân chúng đến dâng hương bái lạy. Họ thành tâm muốn biểu đạt sự kính ngưỡng của mình nên đã mời một nhà điêu khắc nổi danh về tạc tượng.

Nhà điêu khắc cảm nhận được sự chân thành đó của dân chúng bèn tự mình lên tận núi cao chọn một tảng đá. Công sức khó nhọc bỏ ra không phụ lòng người, cuối cùng ông cũng tìm được một tảng đá lớn. Tảng đá quá lớn nên ông đành phải xẻ làm hai nửa. Nhà điêu khắc tùy ý chọn lấy một nửa, cầm đục lên và bắt đầu công việc.

Trong quá trình chạm khắc, hòn đá này không thể nhẫn nại nổi. Nó nói với nhà điêu khắc: “Đau quá, ông có thể nhẹ tay một chút được không? Tôi quanh năm dầm mưa dãi nắng trên núi cao, trước nay chưa hề đau đớn như thế này. Ông chạm trổ từng nhát từng nhát một, thực sự có thể khiến tôi  trở thành một pho tượng Phật sao?”

Nghệ thuật điêu khắc: Không qua muôn vàn gọt giũa sao có thể thành vật báu?
(Ảnh qua Pinterest)

Nhà điêu khắc nói: “Nhẫn nại là cả một quá trình, chỉ cần có nhận thức kiên định, tận cùng của đau khổ chính là sự đổi mới. Nếu nhà ngươi tin ta thì hãy tiếp tục nhẫn nại.” Hòn đá nghĩ hồi lâu, rồi nói với nhà điêu khắc: “Tôi nghe ông. Nhưng khi nào ông mới tạc xong?” Nhà điêu khắc bỏ cái đục trong tay xuống, nói với hòn đá: “Ta mới chỉ bắt đầu công việc. Nhà ngươi còn phải nhẫn nại ba mươi ngày nữa. Sau khi tạc xong nếu mọi người không vừa ý, còn phải sửa thêm. Nhưng nếu mọi người vừa ý, ngươi sẽ trở thành một pho tượng Phật”.

Hòn đá trầm mặc hồi lâu. Nó vừa muốn được tự hào trở thành một pho tượng Phật mà người người bái lạy, vừa thấy khó có thể chịu đựng được nỗi đau cùng cực bị chạm trổ này. Sau hai tiếng đồng hồ nó la lên: “Đau chết tôi mất, đau chết tôi mất. Ông hãy dừng tay, đừng dùng cái đục chạm trổ tôi nữa. Tôi thực sự chịu không nổi sự đau đớn này.” Nhà điêu khắc ngưng chạm trổ hòn đá mới khắc được vài nhát, chỉ đơn giản xẻ nó thành một phiến đá hình vuông, chêm dưới miếu đường. Sau đó ông lấy hòn đá khác để bắt đầu công việc.

Sau một hồi dao mài búa gõ, nhà điêu khắc tò mò hỏi hòn đá: “Nhà ngươi có thấy đau đớn khôn cùng không?” Hòn đá được lựa chọn lần thứ hai đáp: “Tôi và hòn đá lúc trước vốn là một, cảm giác đau đớn khôn cùng cũng giống nhau. Nhưng tôi không thể dễ dàng bỏ cuộc.” Nhà điêu khắc hỏi:“Sao nhà ngươi không yêu cầu ta nhẹ tay một chút khi chạm khắc?” Hòn đá đáp:“Nếu tôi yêu cầu ông nhẹ tay một chút, pho tượng Phật sẽ có những chỗ không thể chạm khắc tinh tế, sẽ bị chạm khắc lại từ đầu. Chi bằng ông làm đến nơi đến chốn, không phải lãng phí thời gian của mọi người.” Nhà điêu khắc nghe xong thầm khen ngợi tính cách kiên định của hòn đá thứ hai, bèn vui vẻ bắt tay vào công việc. Trải qua 30 ngày nhẫn nại, một pho tượng tuyệt đẹp cuối cùng cũng được chạm trổ thành công.

Nghệ thuật điêu khắc: Không qua muôn vàn gọt giũa sao có thể thành vật báu?
(Ảnh qua korea.net)

Không lâu sau, một pho tượng Phật tôn nghiêm, hùng vĩ sừng sững dựng lên trước mặt mọi người. Ai nấy đều cung kính đặt pho tượng lên ban thờ. Ngày càng nhiều người nô nức kéo đến chùa, dòng người liên tục không ngớt. Một hôm hòn đá bị làm thành phiến đá nói với bức tượng Phật : “Sao ngươi lại được ở trên cao, được mọi người bái lạy? Còn ta hàng ngày phải bị ngàn người giẫm đạp, giẫm lên thân ta mà bái lạy ngươi?” Hòn đá được tạc thành pho tượng Phật mỉm cười đáp: “Đạo lý rất giản dị. Công sức để ngươi thành một phiến đá rất đơn giản, còn ta phải trải qua vô số lần chạm khắc mới thành tượng Phật.”

Trong cuộc sống, sự nhẫn nại và ham muốn tất sẽ mang đến những kết quả khác nhau. Nếu như vì ngại khó sợ khổ mà sớm bỏ cuộc, thì chúng ta sẽ không bao giờ đạt tới được kết quả hoàn mỹ nhất. Chỉ có dùng nghị lực ngoan cường mà trải qua rèn giũa mới có thể thành công, đúng như câu nói “có công mài sắt có ngày nên kim”.

Tiểu Minh

Xem thêm: