Ký ức về một Mỹ Tho xưa, có lẽ vẫn còn là hình bóng êm đẹp với nhiều người lớn tuổi mà họ thường nhắc nhở với niềm thân thương trong những buổi trà dư tửu hậu, chúng tôi nói “xưa”, là lấy mốc thời gian chừng sáu bảy chục năm trở lại đây; những gì xưa hơn, khoảng hai ba thế kỷ trước (như Mỹ Tho Đại Phố chẳng hạn), thì xin hẹn dịp khác.

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

Điều làm bộ mặt Mỹ Tho thay đổi rõ ràng là lượng xe cộ quá đông và đường phố khang trang rộng rãi, hàng quán rộ lên rất nhiều so với trước kia. Mỹ Tho hồi ấy ít xe lắm, mà đa số là xe đạp, công chức, thầy cô giáo cũng không mấy người có xe gắn máy, còn học sinh thì trăm phần trăm đi xe đạp. Đến năm 66, dù xe honda đã vào nước ta nhưng đường phố cũng chẳng đông đảo bao nhiêu. Chỉ có những giờ cao điểm là lúc tan trường, tan sở thì ngoài đường khá nhộn nhịp đôi chút, nhưng chỉ tập trung ở ngã tư Lê Lợi – Đinh Bộ Lĩnh, xe gắn máy ít vậy nên cả thành phố chỉ có mấy cây xăng. Cây xăng Hồng Vũ tại bến đò Hồng Vũ, cây xăng Năm Nồi tại khu vực Năm Nồi, cây xăng ở trên chợ Vòng Nhỏ và một cây xăng tại bùng binh chợ Thạnh Trị cũ. Cây xăng nầy dẹp trước năm 60, nhưng địa danh “Ngã tư Cây Xăng” vẫn tồn tại đến năm 75, và cho đến nay vẫn còn người nhắc đến.

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

Sau đó có cây xăng tại Ty Cấp thoát nước (giờ cây xăng nầy cũng không còn), đường sá thì chỉ có đại lộ Hùng Vương và đường Gia Long (nay là 30-4) là rộng rãi và sạch sẽ nhất, còn hầu hết thì loang lổ long chong. Hai bên đường đa số được trồng me, nhất là đại lộ Hùng Vương và đại lộ Lê Lợi (xưa dùng từ đại lộ). Khoảng đường từ ngã tư Lê Lợi – Đinh Bộ Lĩnh đến đường Gia Long có lẽ là đoạn đường đẹp nhất, thơ mộng và êm ả nhất, nhờ hai hàng me cổ thụ hai bên phủ bóng mát rượi, lại ít xe cộ nên yên tịnh, và nhất là rất sạch, vì khu nầy là nơi tập trung của các cơ quan, nhà ở của công chức nên không có cảnh sinh hoạt xô bồ, không có rác thảy ra đường.

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

Trồng me hai bên đường có nhiều cái lợi. Thứ nhất là rễ me ăn sâu xuống đất nên chống chọi được bão giông. Thứ hai, với lũ học trò chúng tôi, là được… lượm me chín để ăn, và mang về cho mẹ nấu canh chua! Mùa me chín bắt đầu từ gần tết cho tới lúc sắp sa mưa. Cứ sau một cơn gió là me rụng lộp bộp trên đường. Me nhiều, nhưng “nhóm… hái lượm” cũng không ít, vả lại đâu phải lúc nào cũng có gió mạnh, nên mỗi đứa lượm cũng chẳng được bao nhiêu. Để chủ động, chúng tôi đem theo một khúc củi, hoặc ná thun; coi chùm nào ưng ý thì phang hay bắn lên. Chiến thuật nầy hiệu quả vô song, nhưng không may tổ trát, gặp mấy chú cảnh sát thì “vũ khí” sẽ bị tịch thu, có khi bị xách lỗ tai­ dọa đem về bót, hay nặng hơn là bị mấy cái bốp tai nháng lửa!

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

Đại lộ Lê Lợi là khu vực chợ nên có lượng xe nhiều nhất, kế đó là Đinh Bộ Lĩnh nối liền với Thủ Khoa Huân, vì lượng xe từ hướng Gò Công đi lên, và từ mọi miền đổ xuống đều phải qua ngõ duy nhất là Cầu Quây. Dù ở trung tâm thành phố nhưng những con đường như Huỳnh Tịnh Của, Huyện Toại, Trương Định và khúc đường Alexandre de Rhodes (giờ là Nguyễn Tri Phương), từ Đài Chiến Sĩ (vị trí ngay đầu cầu Hùng Vương) chạy dài cho đến trại Nguyễn Văn Mua (nay là Cục Thuế TP) lại vắng hoe. Có người ở Mỹ Tho từ nhỏ nhưng cả chục năm cũng không có dịp đến những con đường nầy!

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

Đường Trần Hoàng Quân (giờ là Tết Mậu Thân), đường Yersin nằm dọc theo hai bên giếng nước có người “cả đời không đi tới” bởi ai cũng ngại sự lầy lội, dơ bẩn của nó… “Đất Thánh Tây” là khu vực từ đường Vòng Nhỏ (nay là Trần Hưng Đạo) chạy dài đến Cầu Dầu lại càng thưa thớt, lên xa hơn nữa là chợ Đồng Xanh (đúng ra là Đồng Sanh), rồi đến Quan Âm Tu Viện thì hai bên cỏ mọc um tùm, còn mang dáng dấp miệt vườn.

Câu hỏi lí thú: Có đường Vòng Nhỏ, tất phải có đường Vòng Lớn, vậy nó nằm ở đâu? Xin thưa, đó là con đường từ chợ Cầu Cống đến đầu cầu Rạch Miễu, con đường nầy có tên là lộ Vòng Lớn, sau đổi là lộ Bờ Dừa và nay là QL 60 (người ở Mỹ Tho “hàng tám, hàng chín” mới biết điều nầy!).

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

Tịnh xá Ngọc Tường hồi mới thành lập nằm giữa ruộng, xung quanh không hề có nhà cư dân. Từ đó trở lên Cầu Sắt, đến năm 62, 63 hai bên đường còn là đồng lúa xen kẽ với những rặng trâm bầu và lau sậy, cỏ dại um tùm. Ban đêm ếch nhái ểnh ương cùng hòa lên khúc nhạc não nùng! Mãi cho tới mấy năm sau 1975, con đường nầy vẫn còn tối thui như thuở trước, nó có biệt danh là “Xa lộ không đèn”. Người “yếu bóng vía” phải lạnh giò khi có dịp buộc phải đi qua…

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

Đường Trưng Trắc từ Cầu Quây đến cây xăng Hồng Vũ là đoạn đường sầm uất nhất của thành phố, bởi đó là khu của chợ cá, chợ rau, chợ gà vịt, chợ miệt vườn; lại là nơi tập trung nhiều đại lý bánh kẹo, tạp hóa,… cho các vùng xa. Nhưng đến 18, 19 giờ thì nơi đây lại vắng tanh theo qui luật “chợ về chiều”. Bù lại, đoạn đường từ Cầu Quây kéo dài đến Vườn Hoa Lạc Hồng (nay là công viên Thủ Khoa Huân) vào thời điểm nầy lại vô cùng náo nhiệt nhờ một dãy bar nằm cặp bờ sông bán đủ loại thức ăn, thức uống. Nổi tiếng nhất là A Lục (hủ tiếu), Việt Hải, Xừng Ký (cơm), Hương Duyên, Duyên Thắm (kem). Đến năm 65, 66, để đáp ứng nhu cầu cho quân viễn chinh, khu vực nầy lại mọc thêm những “sờ nách” bar ở cuối dãy với những tiếp viên môi mồng đỏ choét, uống bia như rồng hút nước và nói tiếng Anh… bồi như gió!

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

Mỹ Tho xưa có những con đường, hay những địa danh nổi tiếng mà đến nay người ta vẫn còn dùng hay vẫn nằm sâu trong tiềm thức, dù những chỗ ấy giờ không còn một tàn tích nào của một thời vang bóng. Đó là Bót số Tám (vị trí ngay Trung tâm Y tế Dự phòng); đoạn đường Trần Hoàng Quân (nay là Tết Mậu Thân) từ khu vực Thư viện tỉnh cho đến gần sân bay (hồ tắm bây giờ) là đoạn đường có những cây còng cổ thụ vì thế nên đoạn đường nầy có biệt danh là đường Hàng Còng, hay xóm Hàng Còng. Ngoài ra còn có Ngã tư Quốc tế, giao lộ của Đinh Bộ Lĩnh – Trịnh Hoài Đức; Năm Nồi, (khu Năm Nồi bây giờ). Ba địa danh nầy nổi tiếng là tụ điểm bát nháo của giới ăn chơi hoạt động trước năm 1975. Ngoài ra còn có những địa danh nổi tiếng khác như Bến Tắm Ngựa, Ngã Ba Sở Rác, (giao lộ Tạ Thu Thâu – Đinh Bộ Lĩnh), Trại giam, từ để chỉ Trung tâm Cải huấn cũ, nằm ngay vị trí nhà hàng Sông Tiền bây giờ, Hãng Xáng, chỉ địa điểm cuối đường Tết Mậu Thân hướng bờ sông ngày nay, và Quân Tiếp vụ, ở khu vực Cây xăng số 9…

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

TP. Mỹ Tho thời trước có ba rạp hát:

  • Rạp Vĩnh Lợi chuyên chiếu phim Ấn Độ, tiền thân của rạp nầy là rạp cải lương của Thầy Năm Tú, rạp hát cải lương đầu tiên của miền Nam. Sau 75, rạp Vĩnh Lợi được cải tên là Tiền Giang;
  • Rạp Định Tường chuyên chiếu phim Tây;
  • và Viễn Trường thì không chuyên loại phim nào, tiền thân của rạp Viễn Trường, là rạp cải lương Huỳnh Kỳ của Bạch Công Tử. Sau đổi tên là Tân Viễn Trường. Năm 1980 lại đổi là Mỹ Tho. Sau một thời gian bị bỏ hoang, rạp Viễn Trường lại bị phá bỏ để xây dựng siêu thị Thành Nghĩa.

Rạp Vĩnh Lợi và Viễn Trường có lợi thế là chứa được nhiều khán giả nên cũng là nơi mà các đoàn cải lương hay đại nhạc hội ghé thăm, cũng là nơi tụ tập của hàng mấy chục sòng bầu cua cá cọp trải dài trước rạp vào những ngày tết, đã làm cho không gian hai khu vực nầy càng thêm ồn ào, náo nhiệt.

Hồi ức về Mỹ Tho xưa

Rạp Định Tường dù nhỏ, nhưng có lẽ lượng người coi đông nhất và phần đông là dân “trí thức”, bởi phim luôn “phụ đề Việt ngữ”, chứ không được “chuyển âm tại phim trường Mỹ Phương” như rạp Vĩnh Lợi, nên khán giả bình dân khó theo dõi được.

Vào những ngày chiếu phim hay như Benhur, OSS 117… thì rạp chỉ bán mỗi người hai vé (sợ mua nhiều mà tuồn ra chợ đen!). Hàng chục bàn tay luồn vào cái lỗ bán vé nhỏ xíu; khi cầm được vé, rút tay cũng trầy vi tróc… da tay!

Theo Saigonxua.org và Fanpage Saigonxua
Độc giả quan tâm có thể ghé thăm Fanpage để tìm hiểu về Sài Gòn xưa.

Xem Thêm: