Trong văn hóa truyền thống, chữ “Hiếu” đóng một vai trò vô cùng quan trọng. Trung hiếu lễ tiết luôn được xem là cái gốc làm người. Thậm chí trong “Hiếu kinh”, một luận thuyết kinh điển của Nho gia, thì “Hiếu” đã được nâng lên thành Thiên lý.

Với loạt bài “Hiếu thảo là cái gốc làm người”, Trí Thức VN muốn gửi tới bạn đọc những quan niệm của người xưa về chữ “Hiếu”, và cái nhìn về chữ “Hiếu” trong cuộc sống hiện đại thời nay. Và kỳ này, chúng tôi xin kể câu chuyện hiếu thuận của Mẫn Tử Khiên.

Nhị thập tứ hiếu
Mẫn Tử Khiên kéo xe chờ cha (ảnh: motgocpho.com)

Mẫn Tử Khiên là người nước Lỗ thời Xuân Thu (770TCN-476TCN), là học trò của Khổng Tử, rất nổi tiếng vì đức hạnh hơn người. Khổng Tử từng ngợi khen ông rằng: “Mẫn Tử Khiên, thật hiếu thảo lắm!”. Trong dân gian từ xưa đến nay vẫn lưu truyền câu chuyệnÐơn Y Thuận Mẫu” (Tạm dịch: Quần áo đơn sơ hiếu thuận mẹ) như một tấm gương mẫu mực về lòng hiếu thảo

Xem thêm: Hiếu thảo là cái gốc làm người – Kỳ 3: “Mẹ cắn ngón tay, tim con đau xót”

Mẹ Mẫn Tử Khiên chết sớm. Cha đi bước nữa và sinh thêm được hai người con trai. Tử Khiên kính trọng và chăm sóc cha cùng người mẹ kế, nhưng mẹ kế không thương yêu ông, còn thường xuyên ngược đãi. Mùa đông rét mướt, bà ta cho hai người con trai mặc áo bông dày ấm áp, còn Tử Khiên chỉ được mặc mỗi chiếc áo khoác làm bằng hoa lau vốn không cách nào giữ ấm được.

Nhị thập tứ hiếu
Mẫn Tử Khiên gặp lạnh (Ảnh: hunghuuthe.wordpress.com)

Một ngày đông nọ, cha có việc đi ra ngoài, sai Tử Khiên kéo xe. Nhưng vì rét run, tay Tử Khiên không cầm nổi dây và để xe bị ngã. Cha ông rất bực mình, trách mắng và lấy roi đánh khiến chiếc áo khoác bị rách, hoa lau bên trong bay ra. Khi đó người cha mới biết rằng Tử Khiên đã bị mẹ kế ngược đãi. Cha ông nổi giận quay về nhà, muốn đuổi người mẹ kế đi. Mẫn Tử Khiên liền quỳ xuống cầu xin cha tha thứ cho kế mẫu, khóc và nói: “Mẹ ở lại chỉ mình con chịu lạnh, mẹ đi rồi cả ba đứa rét sương”. Người cha vô cùng cảm động và theo lời thỉnh cầu của ông.

Người mẹ kế sau khi biết chuyện đã hết sức hối hận và cảm động, thế là từ đó thương yêu Tử Khiên như con ruột của mình.

Có thơ khen rằng:

Mẫn Thị hữu hiền lang
Hà tằng oán vãn nương
Phụ tiền lưu mẫu tại
Tam tử miễn phong sương

Có nghĩa là:

Họ Mẫn có con hiền
Chẳng hề oán kế mẫu
Xin cha, mẹ ở lại
Ba trẻ miễn gió sương

Văn hóa truyền thống rất chú trọng tu dưỡng đạo đức, một trong những giá trị của đạo đức là “Nhẫn”, chẳng thế mà trong dân gian vẫn lưu truyền câu thơ : “Nhẫn một chút sóng yên gió lặng – Lùi một bước biển rộng trời cao”. Câu chuyện cổ về Mẫn Tử Khiên – một người con chí đạo chí hiếu, cũng đồng thời là tấm gương sáng về tấm lòng thiện tâm nhẫn nhục, lấy đức báo oán, đã mãi mãi lưu truyền hậu thế.

Hy Vọng