Tôn Tư Mạc, người Hoa Nguyên, còn được gọi là Dược vương Tôn Thiên Y, là thầy thuốc nổi tiếng thời cổ đại. Ông từng ẩn cư ở núi Thái Bạch làm một người tu hành. Ông am hiểu tường tận về hiện tượng thiên văn, lịch pháp và thuật dưỡng sinh. 

tai họa
(Hình minh họa: Qua read01)

Năm thứ 3 niên hiệu Hiển Khánh, Hoàng đế Đường Cao Tông triệu kiến Tôn Tư Mạc. Lúc ấy, ông đã hơn 90 tuổi nhưng thị lực và thính lực của ông vẫn không suy yết một chút nào. Thi nhân nổi tiếng Lư Chiếu Lân cùng với danh sĩ Tống Lệnh Văn đều đối đãi với Tôn Tư Mạc một cách cung kính, lễ phép.

Thân thể con người là hình ảnh thu nhỏ của tự nhiên

Lư Chiếu Lân và Tống Lệnh Văn từng hỏi Tôn Tư Mạc: “Danh y có thể trị được khỏi bệnh là căn cứ vào đạo lý gì?”

Tôn Tư Mạc nói: “Ta nghe nói, người thông hiểu Trời thì nhất định có thể tìm thấy bản thể trên thân thể của con người. Những người hiểu rõ con người, nhất định sẽ lấy trời để làm bản thể. Vì vậy trời có xuân, hạ, thu, đông, đêm tối và ban ngày luân phiên thay đổi. Đông qua hạ đến, đây là sự vận động của thiên nhiên. Thân thể con người có tứ chi và ngũ tạng, cho dù là tỉnh hay ngủ, hay kinh mạch và khí huyết đều có sự tuần hoàn, bỏ cũ thay mới. Lưu thông chính là sự tuần hoàn của khí huyết, biểu hiện rõ nhất chính là khí sắc của con người. Đây là sự vận động bình thường của cơ thể người”.

“Dương dùng tinh hoa của nó, âm dùng hình thể của nó, nếu vi phạm quy tắc của tự nhiên sẽ sinh ra bệnh. Bốc hơi có thể phát nhiệt, hoặc sinh lạnh. Ứ đọng kết thành khối u bướu, chướng ngại trở thành u nhọt. Dựa vào những chẩn đoán biểu hiện ra bên ngoài có thể kiểm tra sự biến đổi bên trong cơ thể.

Từ cơ thể con người, có thể suy ra được thế giới tự nhiên cũng giống như vậy. Tự nhiên vận hành xảy ra sai sót, nhật thực, nguyệt thực, hay sao rơi đều là những điềm xấu tượng trưng cho nguy hiểm trong thế giới tự nhiên. Lương y dùng dược vật và châm cứu để trị bệnh cho người, thánh nhân dùng đạo lý cao thượng và tài năng đức hạnh để cai trị thiên hạ. Cho nên bệnh tật trong cơ thể con người là có thể trị khỏi, tai họa trong trời đất này cũng có thể được loại bỏ, tất cả những điều này đều là vận số.”

Làm người phải có 5 sợ

tai họa
(Hình qua kknews)

Lư Chiếu Lân hỏi: “Trong đạo lý dưỡng tính, điều quan trọng nhất là gì?”.

Tôn Tư Mạc đáp: “Trời có đủ có thiếu, sự tình nơi thế gian có có rất nhiều gian nguy khốn khó. Không ai có thể tự giải thoát bản thân khỏi nguy hiểm khi không biết hành sự thận trọng. Vì vậy, những người coi trọng dưỡng tính trước tiên phải biết cẩn trọng”.

“Kinh thi” viết: “Nhân bất úy cụ tai họa, thiên tựu yếu hàng tai nan cấp nhĩ”, ý nói con người không biết sợ tai họa thì trời sẽ giáng tai nạn xuống cho con người. “Cái sợ quan trọng nhất là phải biết sợ Đạo, sau đó sợ Trời, kế tiếp đến là vật, sợ người, cuối cùng là sợ chính bản thân mình.”

“Nếu như con người mất đi sự sợ hãi thì tâm tư dễ bị rối loạn, không có trật tự, hành vi nôn nóng khó lòng tự kiềm chế. Trạng thái tinh thần luôn không ổn định, dễ thay đổi, thường mất phương hướng.”

“Người có thể hiểu được những đạo lý này, khi chèo thuyền trong dòng nước thì con Giao Long cũng không thể hại đến, khi đi trên đường cũng không bị mãnh thú làm thương tổn, các loại bệnh tật, ôn dịch cũng không thể lây nhiễm đến, kẻ thích nói xấu người khác cũng không thể phỉ báng đến. Người hiểu được đạo lý này thì cũng sẽ minh bạch hết thảy những sự tình trong thế gian.”

Không lâu sau, Tôn Tư Mạc nhậm chức Thừa Vụ Lang, phụ trách các vấn đề dược phẩm. Vào đầu năm Vĩnh Thuần thời Đường Cao Tông, Tôn Tư Mạc qua đời. Ông để lại di chúc rằng: Việc mai táng cần giản tiện, không cần đốt giấy tiền vàng bạc, khi bái tế cũng không nên sát sinh.

Hơn một tháng sau khi ông qua đời, khí sắc vẫn giống hệt như người còn sống. Lúc đưa thi thể của ông vào quan tài giống như khiêng một bộ y phục trống không. Cả đời Tôn Tư Mạc đã viết ra ba mươi quyển “Thiên Kim Phương” truyền lại cho đời sau.

An Hòa (dịch và t/h)

Xem thêm: