Lịch sử Kitô giáo khởi đầu với 2 thế kỷ bị đế chế La Mã đàn áp và khủng bố bằng những hình thức tàn bạo nhất. Các tín đồ bị bắt giữ, tra tấn, hành hạ, bỏ đói, trở thành đuốc sống, hay bị vứt ra đấu trường làm trò tiêu khiển với thú dữ. Constantine Đại Đế là người đã mang đến một bước ngoặt cho Kitô giáo kể từ khi ông lên ngôi. Ông bảo trợ nhà thờ, xây dựng nhiều pháp đình trên khắp đế quốc, ban quyền lợi cho giới tu sĩ, phú cho nhà thờ đất đai và tài sản…

Trong chuỗi căn phòng Raphael nổi tiếng tại Vatican, thì có riêng một căn phòng mang tên Constantine Đại Đế – Sala di Costantino. Căn phòng này bao gồm 4 bức tranh kể về câu chuyện của vị Hoàng đế La Mã có ảnh hưởng lớn đến Kitô giáo này. 4 bức tranh có tựa đề lần lượt là: Thập tự giá hiển thánh; Chiến dịch trên cầu Milvian; Lễ rửa tội của Constantine; và Quyên tặng của Constantine. Trần căn phòng còn có một bức vẽ mang tên: Cơ đốc giáo khải hoàn. Trong đó bức tranh đầu tiên mang tên “Thập tự giá hiển thánh” nói về hình ảnh Constantine Đại Đế nhận được “khải thị” của Chúa trời. Đây là khoảnh khắc vô cùng quan trọng đối với Kitô giáo.

Tuyệt tác các căn phòng Raphael - Kỳ cuối: Câu chuyện về Constantine Đại đế
Toàn cảnh căn phòng Constantine.
Bức “Thập tự giá hiển thánh”.

“Điều gì đã khiến Constantine Đại Đế tin vào Kitô giáo?” là câu hỏi dẫn tới nhiều tranh luận trong giới sử học và thần học. Một số cho rằng mẹ của ông đã cho ông tiếp xúc với Kitô giáo khi còn nhỏ. Tuy nhiên các nhà sử học tin rằng điều khiến Constantine Đại Đế thay đổi chính là một sự kiện “khải thị” xảy ra vào năm 312, ngay trước trận đánh trên cầu Milvian, trận đánh đã đưa Constantine trở thành vị Hoàng đế thống nhất toàn cõi La Mã.

Constantine Đại Đế, Kitô giáo và thiên thạch
Tranh mô tả trận đánh trên cầu Milvian, trận đánh quyết định giữa hai thế lực của hai Hoàng đế La Mã bấy giờ.

Eusebius, một nhà sử học Kitô giáo, đã mô tả sự kiện này như sau:

… và trong khi ông cầu nguyện với tấm lòng nhiệt thành, một hình tượng phi thường đã được thiên đàng gửi tới, hình tượng mà nếu không có lời chứng của những người kế bên ông, thì khó mà có thể tin được.

… vào buổi trưa, khi mặt trời đã bắt đầu đi xuống, ông nhìn thấy hình ảnh thập tự giá bằng ánh sáng trên bầu trời, phía trên mặt trời, cùng dòng chữ “Εν τούτῳ νίκα”, có nghĩa là hãy chiến thắng nhân danh điều này.

Bản thân ông kinh ngạc, cũng như quân đội của ông, những người đã đi theo ông và chứng kiến kỳ tích đó.

Lúc đầu, Constantine không chắc về ý nghĩa của thần tích, nhưng đêm sau đó, ông có một giấc mơ, trong đó Chúa Jesus đã xuất hiện và giải thích rằng ông cần phải sử dụng biểu tượng Chi-Rho để chống lại kẻ địch. Sau đó Constantine đã yêu cầu quân đội của mình trang trí hình tượng này lên khiên.

Biểu tượng Chi-Rho, một loại biểu tượng ám chỉ tên của chúa Jesus.

Constantine chiến thắng trận đánh quyết định, trở thành vị Hoàng đế thống nhất La Mã, và cho rằng ông đã được Chúa Jesus giúp sức. Tuy nhiên sự kiện khải thị mà ông và quân đội nhìn thấy là hình ảnh mà Chúa dành riêng cho họ, hay là một thiên tượng xảy ra trong thực tế mà Chúa dùng để khải thị thế nhân?

Các nhà địa chất học tin rằng thần tích mà Constantine nhìn thấy là do vụ va chạm của một thiên thạch đâm vào trái đất tạo ra.

Cách nơi đóng quân của Constantine Đại Đế 100km, là các hố thiên thạch hình thành sau vụ va chạm. Sử dụng phương pháp giám định Carbon, các nhà khoa học cho rằng thời điểm thiên thạch này rơi xuống là khớp với thời điểm trước trận chiến tại cầu Milvian. Trước khi thiên thạch đâm vào trái đất, nó hẳn đã tạo ra một vệt sáng trên bầu trời, và sau cú va chạm, một đám mây hình nấm sẽ được tạo ra, tương đương với một quả bom nguyên tử cỡ nhỏ.

Hố thiên thạch tại Sirente. (Ảnh qua visitabruzzo.altervista.org)

Vụ va chạm cũng tương ứng với lịch sử địa phương, một ngôi làng gần đó đã bị bỏ hoang vì hỏa hoạn, và các thi thể bị chôn cất một cách chóng vánh. Truyền thuyết địa phương kể lại về vụ va chạm như sau:

Thế rồi, một tiếng động lớn vang vọng các ngọn núi và những cây sồi. Nữ Thần tới. Một sức nóng khủng khiếp đột nhiên xuất hiện, chôn vùi con người và rạch đứt không khí.

Đột ngột, ở phía xa, trên bầu trời, một ngôi sao mới, chưa từng có, khổng lồ, tới ngày càng gần hơn, xuất hiện và biến mất đằng sau những ngọn núi phía Đông.

… Ngôi sao phát sáng, lớn như mặt trời. Một luồng ánh sáng không thể ngăn cản vạch lên bầu trời. Lá của những cây sồi run rẩy, không còn màu sắc, và co quắp lại. Cả khu rừng mất đi sức sống.

Như vậy, rất có thể điều Constantine Đại Đế và quân đội của ông chứng kiến là sự kiện một thiên thạch đâm vào trái đất. Thông qua sự kiện ấy, Chúa Jesus đã đến trong mơ và khải thị cho ông rằng ông chính là vị hoàng đế sẽ bảo hộ cho Kitô giáo.

Quang Minh