Huế vẫn đang trong tiết Xuân phân, có nghĩa là mùa Xuân vẫn đang hiện hữu. Buổi sáng làn không khí tươi mát pha chút se se của sương sớm, tia nắng ban mai vẫn còn yếu ớt sau màn sương, vậy mà trên hồ sen hồng đã nở rộ như đang vào hạ. Có phải sen Huế đang vào mùa?

Vâng, thì “lá xanh-bông hồng-nhuỵ vàng-mọc trên bùn”… không là sen thì là gì? Vâng! Sen! Nhưng sen Huế thì nở rộ vào mùa hạ cơ mà?

Sen Huế

Sen Huế nổi tiếng khắp nước không ai là không biết. Mùa hạ sen trắng, sen hồng nằm chen nhau dưới hồ Tịnh Tâm, hồ Ngoại Kim Thuỷ bao bọc thành ngoài của Đại Nội, các hồ Nội Kim Thuỷ trong Đại Nội cũng đầy ắp sen. Riêng sen Huế trên Hộ Thành Hào dọc theo chân Kỳ Đài, và các cửa thành: từ cửa Đông Ba,qua cửa Thượng Tứ, đến cửa Ngăn – cửa Quảng Đức – cửa Hữu – cửa Chánh Tây – Cửa An Hoà – chỉ riêng hai bên cửa Hậu cho đến cửa Trài là bèo mọc um tùm không có chỗ cho sen. Trên các lăng tẩm đền đài không có nơi nào là vắng bóng sen Huế. Đến Huế vào mùa Hạ, nếu sáng sớm bạn dạo chơi quanh các hồ trong Nội Thành bạn sẽ cảm thấy vô cùng khoan khoái vì trong không khí tĩnh lặng vốn có của Huế lại thoang thoảng một mùi hương tinh khiết của sen. Đôi mắt bạn sẽ mãn nhãn với những đoá sen búp – nở, trắng xen lẫn hồng trên mặt hồ. Tất cả đều có ngay giữa lòng thành phố không cần đi đâu xa. Nhưng mà… phải đến mùa Hạ lận!

Tại sao phải là mùa Hạ? Một chị ngày xưa có Cha Mẹ là chủ nhân chuyên trồng sen hồ Tịnh Tâm cho biết lịch trồng sen Huế ở hồ Tịnh Tâm như sau:

– Tháng giêng Âm lịch (qua Tết): Dọn hồ, xuống giống.

– Tháng 3 Âm lịch: Cúng hồ, lễ cầu bông.

– Tháng 4 Âm lịch: Hoa nở rộ.

– Tháng 5-6: Sen hột vào vụ.

– Đến tháng 7-8-9: Sen tàn.

– Tháng 10-11: Đạp củ, dọn hồ bắt cá.

Vậy thì… sen Huế ở đâu ra mà chưa qua tháng hai âm lịch đã nở rộ trên khắp các hồ ở Huế? Hỏi một người làm hồ họ cho biết đó là giống sen của Đồng Tháp Mười. Giống sen này mọc rất khoẻ, mùa nào cũng được, lá to, hoa to cánh mỏng dài và ẻo lả, chỉ có một màu hồng, mọc cao vòi vọi trên mặt hồ và… không toả hương, chỉ hữu sắc! Trong khi đó sen Huế cả lá và hoa nhỏ hơn, là là trên mặt hồ. Hoa có hai màu, trắng và hồng, cánh hoa tròn và cứng cáp, toả hương thơm dịu dàng. Nét đẹp và hương thơm tinh khiết của sen Huế nên vào mùa sen người Huế thường trang trọng dâng lên trên bàn thờ Tổ Tiên hoặc trong phòng khách với một phong cách trang nhã vốn có của Huế. Sen Huế cũng được dâng cúng Phật trong các Chùa Huế suốt mùa hè chứ không riêng chi chỉ Lễ Phật Đản. Ở Huế chưa thấy ai cắm hoa sen Đồng Tháp Mười bao giờ, họa chăng chỉ có những kỳ lễ hội như Festival Huế hay Festival Nghề Truyền Thống Huế thì sen Đồng Tháp Mười được dùng để trang trí lễ hội.

Với những ưu điểm của sen Huế kèm với thổ nhưỡng Huế, tôi thường băn khoăn tại sao không duy trì phát triển sen Huế mà lại đem sen Đồng Tháp Mười trồng ngay trên những điểm di tích, nơi có rất nhiều khách thập phương đến tham quan thưởng ngoạn? Nhìn cảnh du khách khom mình chăm chú chụp những đoá sen Đồng Tháp Mười được trồng ở Hộ Thành Hào ngay dưới chân Kỳ Đài mà tôi xót xa… Nếu khi họ phát hiện đây không phải giống sen Huế như họ mong muốn được thưởng ngoạn khi đến Huế thì họ sẽ nghĩ gì về con người Huế hôm nay?

Sen Huế vốn là một nét rất riêng của Huế, nó góp một phần trong văn hoá Huế. Xin đừng vì nôn nóng để có “lá xanh-bông hồng-nhuỵ vàng” trên hồ mà vô tình đánh cắp linh hồn của Huế.

Sen Huế Sen Huế Sen Huế

Sen Huế

DNGA
20/3/2020

Đăng lại từ Fanpage Kết nối Huế thương