Tại Trung Quốc, sau chuẩn đoán hai ca bệnh dịch hạch ở Bắc Kinh vào tuần trước, mới đây hôm 17/11 lại có thông tin một bệnh nhân ở Nội Mông bị chẩn đoán mắc dịch hạch. Giới chức Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) cho biết ca bệnh này không liên quan với hai ca trước, nhưng vấn đề đang gây nhiều nghi vấn.

Embed from Getty Images

Hôm 17/11 giới chức ĐCSTQ đã xác nhận thêm trường hợp bệnh dịch hạch, hình ảnh người đàn ông 55 tuổi ở Nội Mông được chẩn đoán mắc bệnh dịch hạch

Tin tức Bắc Kinh (Bjnews) hôm 17/11 dẫn nguồn tin từ Ủy ban Y tế và Sức khỏe Khu tự trị Nội Mông cho biết một người đàn ông 55 tuổi điều trị tại Bệnh viện huyện Hóa Đức thuộc Nội Mông đã bị mắc bệnh dịch hạch. Đây là trường hợp tiếp theo hai trường hợp bị phát hiện dịch hạch vào ngày 12 mà đã được chính quyền quận Triều Dương thành phố Bắc Kinh thông báo khẩn; hai trường hợp bệnh dịch hạch này ở khu Tô Ni Đặc Tả (Sūnítè Zuǒ Qí) – Xilin Gol, Nội Mông, nguồn tin cho biết bệnh tình một trong hai người này hiện nguy kịch trầm trọng hơn, nhưng khẳng định trường hợp bệnh dịch hạch mới nhất không có mối liên hệ dịch tễ nào với hai trường hợp đầu tiên.

Bjnews đã dẫn cảnh báo của chuyên gia y khoa Trung Quốc cho biết, nếu bệnh xâm nhập vào máu sẽ gây nhiễm trùng huyết (Sepsis) vô cùng nguy hiểm, thông thường sẽ mất mạng trong từ 1 – 3 ngày sau giai đoạn nhiễm trùng huyết.

Mặc dù cơ quan chức năng ĐCSTQ thông báo rằng “không có gì phải lo ngại, mọi thứ đều trong tầm kiểm soát”, nhưng thông tin cho biết nhiều người trong ngành y cũng đã phổ biến thông tin trên WeChat lo ngại về tình trạng lây lan bệnh dịch hạch đặc biệt nguy hiểm đang xảy ra ở ba nơi gồm Thanh Hải, Cam Túc và Nội Mông, nhưng dường như thông tin luôn bị cơ quan chức năng kiểm duyệt gỡ bỏ.

>> Trung Quốc: Nghi bùng phát dịch hạch, bác sĩ tiết lộ nhiều người bị lây nhiễm

Cơ quan chức năng kiểm soát thông tin về tình hình bệnh dịch?

Ngay từ ngày 20/9/2018, tại đô thị Gia Dục Quan đã tổ chức hội nghị đào tạo về phòng ngừa và điều trị bệnh dịch hạch. Nhiều năm qua bệnh dịch hạch đã luôn là nguy cơ đe dọa cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số tại các địa phương như Nội Mông, Cam Túc, Thanh Hải và Tây Tứ Xuyên, nhưng ĐCSTQ vẫn hạn chế công bố tình hình rộng rãi.

Hội nghị tại Gia Dục Quan về kiểm soát dịch bệnh.

Một nguồn tin từ tờ Caixin tại Trung Quốc cho biết, trong các ngày 14, 17, 20 và 25 tháng Tám năm nay, giới giám sát động vật Trung Quốc đã phát hiện 12 trường hợp có khuẩn dịch hạch. Nguồn tin gợi nhiều suy đoán rằng dịch bệnh đã lan rộng trong giới động vật, trong khi không thấy có cơ quan chức năng cảnh báo rộng rãi.

Ngày 13/11 Đài RFA (Á châu Tự do) dẫn chia sẻ của người chăn gia súc tại khu Tô Ni Đặc Tả (Sūnítè Zuǒ Qí) ở Nội Mông cho biết ông chưa bao giờ nghe thông tin về dịch bệnh tại địa phương: “Chúng tôi không có thông báo nào ở đây, không có tin tức nào.” Một người chăn gia súc khác cũng nói rằng cách đây 20 năm bệnh dịch hạch đã được phát hiện tại địa phương: “Vào năm 1998 hoặc 1999, tôi đã nghe về nó (bệnh dịch hạch), nhưng lần này chưa thấy có thông báo.”

Khu Tô Ni Đặc Tả (Sūnítè Zuǒ Qí), nơi phát hiện người bị dịch hạch thể phổi lần này, vào tháng 2/2019 (tức là vài tháng trước khi phát hiện các ca dịch bệnh đối với động vật) cũng đã sớm biết tình hình, nhưng đến nay nhiều người chăn gia súc địa phương vẫn chưa biết.

Nguồn ảnh: Ban quản lý Nông mục Tô Ni Đặc Tả.

Trả lời phóng viên, Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh cho biết, Sở Y tế Bắc Kinh đã công bố thông tin liên quan cho biết không có trường hợp mới nào ở Bắc Kinh. Nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh rằng nếu ai từ vùng chăn nuôi trở về mà có triệu chứng như phát sốt thì tốt nhất nên đến bệnh viện để kiểm tra.

Đài RFA dẫn trả lời từ bà Nhậm Thụy Hồng từng là chuyên gia cao cấp phụ trách bệnh truyền nhiễm trong Hội Chữ Thập Đỏ Trung Quốc cho biết, dịch hạch thể phổi được gọi là “cái chết đen” (khi chết cơ thể đen thui), là bệnh truyền nhiễm rất nguy hiểm, lịch sử nhân loại xảy ra vài lần nghiêm trọng. Hiện tại, những người trong hệ thống kiểm soát bệnh tật và y tế của Bắc Kinh rất ngại đề cập vấn đề này. Bà cho rằng có thể họ đang giấu thông tin liên quan, vì trong những ngày 11 đến 12/11 bà có hỏi một số bạn bè đang công tác trong ngành, về nguyên tắc họ phải biết tình hình, nhưng không ai tiết lộ thông tin (chỉ nói không biết rõ, hoặc cho biết cần bảo mật) nên bà cho rằng cơ quan chức năng hiện không cho công khai lan truyền thông tin.

Bà cũng chỉ ra rằng theo quy trình phòng chống dịch bệnh, khi xảy ra một dịch bệnh nghiêm trọng thì hàng ngày Trung tâm Phòng chống dịch Trung Quốc phải phải thông báo cập nhật tình hình, nhưng hiện tại hoàn toàn im lặng, là hiện tượng rất đáng lo ngại. Trước đây những trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm này ban đầu phải cho cách ly, sau đó Bắc Kinh mới cho chuyên gia đến điều tra trị liệu, nhưng cách xử lý công việc của Nội Mông lần này lại cho chuyển bệnh nhân vượt qua đoạn đường xa xôi đến Bắc Kinh, như vậy là có vấn đề lớn về toàn bộ quá trình phòng và kiểm soát dịch bệnh.

Ủy ban sức khỏe Nội Mông cũng đã hồi đáp phóng viên Đài RFA muốn phỏng vấn rằng các vấn đề do Văn phòng Ứng phó khẩn cấp khu tự trị Nội Mông phụ trách, đề nghị hỏi Văn phòng này.

>> Bắc Kinh: Người dân hoang mang khi xuất hiện 2 người mắc bệnh dịch hạch

Chuyên gia: Tư duy chú trọng bảo đảm ổn định trật tự của ĐCSTQ

(Ảnh: wikipedia)

Trang Kan Zhong Guo (secretchina.com) ở Mỹ dẫn lời ông Hằng Hà, chuyên gia vấn đề Trung Quốc, phản bác rằng cơ quan chức năng ĐCSTQ quá vội vàng đưa ra kết luận phủ nhận về vấn đề lan truyền dịch bệnh. Ông cho biết: “Bệnh dịch hạch thể phổi có thể truyền nhiễm giữa người, giống như cảm lạnh có thể truyền nhiễm qua hơi thở, có thể lan rộng qua không khí. Bắc Kinh xác nhận hai bệnh nhân dịch hạch đã bị nhiễm bệnh từ Nội Mông, khi họ đi từ Nội Mông đến Bắc Kinh, tình hình những người tiếp xúc với họ trên quãng đường này như thế nào còn chưa biết được thì sao có thể khẳng định không truyền nhiễm. Tôi nghĩ rằng kết luận này quá sớm. Đối với công chúng, quan trọng nhất là thông điệp rõ ràng.”

Nhà quan sát này chỉ trích ĐCSTQ thường xử lý tình hình bằng cách tự duy trì mọi thứ sao cho ổn định, trật tự, nhưng tự duy trì này là không phải khi nào cũng nên áp dụng. Ông nói: “Đặc trưng của ĐCSTQ là che giấu thông tin. Trong dịch SARS nổ ra năm 2003, ĐCSTQ cũng che giấu dịch bệnh, đã không cung cấp thông tin chuẩn xác khiến người dân không có biện pháp phòng ngừa, tại Hồng Kông cũng không nhận được thông báo, hệ quả đã khiến dịch dịch SARS nổ nghiêm trọng. Vì vậy không thể tin vào tuyên bố của ĐCSTQ được. Dịch bệnh không thể dẹp được bằng tư duy giữ ổn định, phải thông tin minh bạch, công khai và chính xác để công chúng biết càng nhiều càng tốt.”

Giới quan sát cũng có phân tích, dường như cơ quan chức năng ĐCSTQ chưa chú ý đúng mức trước hiện tượng dịch bệnh trong giai đoạn sơ khởi này, tương tự tình trạng bệnh dịch heo châu Phi bùng phát vào năm ngoái, cho đến khi bùng phát quy mô lớn thì mới thấy công khai tình hình dịch bệnh.

Tuyết Mai tổng hợp

Xem thêm: