Hôm thứ Tư (20/6), Tổng thống Donald Trump đã ký một lệnh hành pháp, theo đó sẽ giúp tạm thời dừng việc chia tách các gia đình nhập cư trái phép tại biên giới phía tây nam, theo Epoch Times.

Với luật nhập cư hiện hành, nếu Mỹ muốn truy tố người trưởng thành tội vượt biên trái phép thì phải chia tách bố mẹ và con cái. (Ảnh qua VOX News)

Hành động chính trong lệnh hành pháp nêu trên là yêu cầu Tổng chưởng lý Jeff Sessions gửi ngay yêu cầu tới Tòa án Quận Hoa Kỳ cho Quận Trung tâm của California để sửa đổi Thỏa thuận Định cư Flores.

Thỏa thuận Flores 1997 thời Tổng thống Bill Clinton là một phán quyết của tòa án tuyên bố rằng những gia đình vượt biên trái phép phải bị giam giữ không quá 20 ngày, điều này có nghĩa rằng các gia đình này sau đó phải được thả tự do vào nội địa Mỹ và có hẹn ngày ra tòa vào một thời điểm nào đó trong nhiều năm trong tương lai.

Một bản tin do Bộ An ninh Nội địa (DHS) công bố hôm 18/6 cho biết: “Điều này tạo ra một thẻ ‘thoát tù miễn phí’ cho các gia đình vượt biên trái phép và khuyến khích các nhóm vượt biên trái phép thiết lập thành các gia đình có trẻ em để hy vọng tận dụng lỗ hổng pháp lý này”.

DHS cho biết cơ quan này đã tăng không gian nơi giam giữ các gia đình trong năm 2014 và đã giữ các gia đình đang chờ kết quả thủ tục nhập cư. Điều này trùng hợp với sự gia tăng người di cư từ Trung Mỹ vượt biên giới phía tây nam vào Mỹ bất hợp pháp.

Tuy nhiên, trong đa số các trường hợp, chính phủ Obama đã không truy tố hành vi vượt biên trái phép. Nhưng hai chính quyền trước đó đã thực hiện chia tách gia đình vượt biên trái phép khi họ truy tố người trưởng thành. Chính phủ Bush đã thực thi chính sách “không khoan dung” để truy tố tất cả những người vượt biên bất hợp pháp trong năm 2005.

Năm 2016, Thỏa thuận Flores đã được sửa đổi không cho phép giam giữ trẻ vị thành niên quá 20 ngày tại các cơ sở không được cấp phép và phải hoặc là thả tự do hoặc chuyển những đứa trẻ này tới cơ sở giam giữ được cấp phép.

DHS cho biết: “Vì phần lớn cơ quan công quyền không cấp phép cho các trung tâm cư trú gia đình, nên DHS hiếm khi giam giữ các gia đình cùng nhau quá 20 ngày”.

Điều đó có nghĩa rằng trẻ vị thành niên phải được chuyển tới Cơ quan Y tế và Nhân sinh và những đứa trẻ này được tái phân loại là trẻ không có người lớn đi kèm.

Thỏa thuận Flores sửa đổi năm 2016 khiến cho “chính phủ liên bang gặp nhiều khó khăn hơn trong việc sử dụng quyền giam giữ được Quốc hội trao cho”, DHS cho biết.

Trong lệnh hành pháp vừa ký, ông Trump đã ra lệnh cho ông Sessions phải yêu cầu thay đổi một điểm trong Thỏa thuận Flores để cho phép DHS giam giữ các gia đình cùng nhau trong suốt tiến trình tố tụng hình sự cho hành vi nhập cư không phù hợp, hoặc cho bất kỳ thủ tục trục xuất hoặc thủ tục nhập cư nào khác – theo các ràng buộc pháp lý hiện tại. Trường hợp ngoại lệ được áp dụng nếu an sinh của trẻ gặp rủi ro.

Tổng thống Trump đã yêu cầu Bộ Quốc phòng cung cấp các cơ sở giam giữ bổ sung mà có thể chứa được cả gia đình theo đề nghị của DHS. Ông Trump cũng nói sẽ xây dựng thêm các cơ sở nếu cần thiết.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Liên hiệp Doanh nghiệp độc lập Quốc gia hôm 19/6, ông Trump đã nhấn mạnh ông rất mong muốn giải quyết vấn đề chia tách gia đình người nhập cư trái phép ở biên giới tây nam.

Tôi không muốn chia tách bọn trẻ khỏi bố mẹ chúng. Nhưng, khi chúng ta truy tố những bố mẹ này vì đến đây bất hợp pháp, điều nên làm, chúng ta buộc phải chia tách bọn trẻ ra”, ông Trump nói.

Những người bố, người mẹ sẽ không bị truy tố, theo đó gia đình họ cũng không bị chia tách, nếu họ nhập cư vào Mỹ qua các cửa khẩu để xin tị nạn phù hợp, thay vì vượt biên trái phép.

Bất cập của luật hiện hành

Ông Trump cho biết theo luật hiện hành, chỉ có hai lựa chọn: “Mở cửa toàn bộ biên giới hoặc truy tố hình sự vì vi phạm pháp luật”.

Chúng ta có thể hoặc là thả tất cả gia đình và trẻ vị thành niên nhập cư bất hợp pháp đang ồ ạt kéo đến từ Trung Mỹ hoặc chúng ta có thể bắt giữ những người trưởng thành vì tội vào nước Mỹ bất hợp pháp”, ông Trump giải thích thêm.

Tổng thống muốn Quốc hội luật hóa một lựa chọn thứ ba, dự luật này đã sẵn sàng tại Hạ viện và có thể được bỏ phiếu thông qua trong tuần này.

Ông Trump nói: “Điều tôi đang yêu cầu Quốc hội làm là cho phép chúng tôi một lựa chọn thứ ba – trao quyền pháp lý để giam giữ và lập tức trục xuất toàn bộ gia đình cùng nhau. Chúng tôi phải có thể làm điều này. Đây là giải pháp duy nhất để giải quyết khủng hoảng biên giới”.

Ông Trump nói thêm: “Những lỗ hổng [pháp lý] này đã tạo ra vấn nạn buôn bán trẻ em quy mô lớn”.

Hiện nay, một xu hướng đáng lo ngại cho thấy rằng trẻ em đang được sử dụng vượt biên bất hợp pháp cùng người lớn. Những người này sau đó sẽ xin tị nạn như một gia đình và hy vọng sẽ được thả tự do vào nội địa Mỹ nhanh hơn.

Phó Giám đốc Thực thi Nhập cư và Hải quan Tom Homan hôm 7/5 cho biết: “Chúng tôi đã có thông tin tình báo cho thấy các tổ chức buôn người đang sẵn sàng cung cấp trẻ em cho những người trưởng thành đơn thân để họ có thể vào nước Mỹ và xin tị nạn dưới vỏ bọc gia đình và không bị giam giữ”.

Chúng tôi đã phát hiện những tình huống khi mà cùng một đứa trẻ đã vượt biên nhiều lần với nhiều người khác nhau trong một khoảng thời gian và đều nhận là cùng gia đình. Như vậy rõ ràng có hành vi buôn người”, ông Tom Homan nói thêm.

Trong năm tài khóa 2017, Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã phát hiện 46 trường hợp trẻ em được người trưởng thành sử dụng gian lận để vượt biên trái phép. Trong 5 tháng đầu năm tài khóa 2018, 191 trường hợp như vậy được báo cáo.

Ngoài Thỏa thuận Flores, Đạo luật Tái trao quyền Bảo vệ Nạn nhân Buôn người (TVPRA) cũng đang tạo ra lỗ hổng liên quan đến luật nhập cư.

TVPRA không cho phép chính phủ Mỹ từ chối nhập cảnh đối với trẻ em không phải từ Mexico và không được gửi chúng trở lại Mexico, do đó, gia tăng người di cư Trung Mỹ vào bất hợp pháp dưới hình thức các gia đình hoặc trẻ vị thành niên không có người đi cùng và yêu cầu tị nạn. Chỉ có khoảng 20% các trường hợp xin tị nạn cuối cùng được thẩm phán liên bang Mỹ chấp thuận.

Ông Trump đổ lỗi cho Đảng Dân chủ không muốn giải quyết vấn đề khủng hoảng nhập cư này “bởi vì người Dân chủ yêu thích mở cửa biên giới”.

Điều này đang phá hủy đất nước chúng ta. Họ [Dân chủ] coi đó như các cử tri tiềm năng. Một ngày nào đó họ [những người nhập cư bất hợp pháp] sẽ bỏ phiếu cho Đảng Dân chủ. Vì vậy họ không thể chiến thắng bằng chính sách của họ, chính sách thật khủng khiếp”, ông Trump nói trong buỗi lễ doanh nghiệp hôm 19/6.

Dự luật mới có điểm gì đáng chú ý?

Ông Trump đã tới gặp các thành viên Cộng hòa tại Hạ viện vào chiều 19/6 (giờ Mỹ) để thảo luận về hai dự luật nhập cứ mà có thể được đưa ra bỏ phiếu trong tuần này.

Đạo luật Đảm bảo Tương lai Mỹ (SAF) do Dân biểu Cộng hòa Bob Goodlatte giới thiệu hồi tháng Một chưa nhận được đảm bảo 218 phiếu bầu, do đó phía Cộng hòa đưa ra dự luật thứ hai với tên gọi Đạo luật Cải cách Nhập cư và An ninh Biên giới hôm 14/6 như một sự nhượng bộ.

Sau buổi gặp giữ ông Trump và các Dân biểu Cộng hòa, phó thư ký báo chí Nhà Trắng Raj Shah cho biết tổng thống tán thành cả hai dự luật nêu trên.

Ông Raj Shah nói rằng cả hai dự luật đều có nội dung về “xây tường biên giới, đóng lại các lỗ hổng pháp lý, hủy bỏ thị thực xổ số, ngăn chặn nhập cư theo chuỗi, và giải quyết khủng hoảng biên giới và vấn đề chia tách gia đình bằng cách cho phép giam giữ và trục xuất cả gia đình”.

Chủ tịch Ủy ban An ninh Nội địa Hạ viện Michael McCaul nói rằng Tổng thống Trump “nghìn phần trăm” hậu thuẫn cho dự luật mới này. Ông McCaul nói thêm rằng các gia đình sẽ không bị chia tách nếu dự luật này được thông qua.

Yên Sơn (Theo The Epoch Times)

Xem thêm: