Hiếm khi có một bài phát biểu hiệu quả và mạnh mẽ đến mức làm thay đổi quỹ đạo của lịch sử. Thông điệp Liên bang năm 2019 của Tổng thống Trump là một bài diễn văn loại đó.

Embed from Getty Images

Nếu bạn chưa đọc, bạn nên xem nó trên mạng. Đọc chỉ chuyển tải được 10% sức mạnh của nó. Điều đáng thuyết phục thực tế là sự tương tác của Tổng thống với các thành viên Quốc hội và người nghe trong khán phòng.

Những cảm xúc trong buổi tối thứ Ba [5/2] sánh được với mọi điều mà Tổng thống Reagan đã đạt được trong bài diễn văn của ông đọc trước Quốc hội. Từ những điều mọi người trong khán phòng đề cập trước đó – đã xác nhận là cả những đảng viên đảng Dân chủ cũng phải đứng lên vỗ tay – tới việc lên tiếng chào mừng một cách tự nhiên một người sống sót qua thảm họa Holocaust và người sống sót tại nhà thờ Do Thái trong vụ nổ súng 2018 tới việc cùng hô to “Nước Mỹ, nước Mỹ!”, cả buổi lễ và sự tương tác với các thành viên Quốc hội mạnh mẽ vượt trội hơn nhiều lần các từ ngữ trên giấy.

Hơn nữa, là cách diễn đạt theo phong cách tổng thống. Tổng thống tương tác với các đảng viên Dân chủ một cách thực chất và sẵn lòng, báo trước điều tốt lành cho các sáng kiến lập pháp lưỡng đảng trong năm nay. Một phép tính, Tổng thống bị ngắt quãng bởi những tràng vỗ tay 98 lần. Cả các đảng viên đảng Dân chủ cực tả và những đảng viên Cộng hoà chưa bao giờ ngả về phía ông Trump cũng tự nhiên phát hiện thấy họ đứng lên tán thưởng hết lần này đến lần khác.

Vốn là Chủ tịch Hạ viện, đã từng đứng lên vỗ tay hoan nghênh Tổng thống Bill Clinton khi ông nói, “Kỷ nguyên của chính phủ lớn đã qua,” tôi biết chính xác điều diễn ra trong tâm trí của Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi. Bà phải ngồi đó và tỏ ra thoải mái khi đối thủ chính của bà khiến đảng của bà liên tục đứng lên hăng hái tán thưởng. Bà phải ngồi nghe một cách lịch sự con người bà tấn công mỗi ngày. Phó Tổng thống luôn là người liên tiếp cổ vũ nhiệt tình. Khi tôi còn là Chủ tịch Hạ viện, ông Al Gore ngồi cạnh tôi và vỗ tay nồng nhiệt trước mỗi điều Tổng thống Clinton phát biểu. Tối qua, ông Mike Pence vui vẻ đứng lên và liên tục vỗ tay. Việc có người cổ vũ hàng đầu của đảng đối lập ngồi cạnh chắc làm cho công việc của bà Chủ tịch Hạ viện thêm phần khó khăn.

Chủ tịch Hạ viện Pelosi nhiều lần không thể nhịn được. Bà liên tục cầm bài phát biểu lên và đọc nó để xem bà còn phải ngồi nghiêm chỉnh và giả vờ là một người chủ thiện chí trong bao lâu (Tổng thống là khách mời của Hạ viện). Khi cả những thành viên mới cấp tiến nhất của bà cũng đứng lên hoan nghênh, bà nhất định đã thể nghiệm được đôi chút thất vọng.

Tôi biết bài diễn văn này sẽ trở thành lịch sử khi – thậm chí trước khi nó kết thúc – tôi thấy một dòng tweet của ông Jerry Falwell Jr., tuyên bố, “Bài Thông điệp Liên bang xuất sắc nhất mà tôi từng nghe trong đời do Tổng thống giỏi nhất phát biểu kể từ thời Tổng thống George Washington, mà nó còn chưa kết thúc! Chúa phù hộ Tổng thống Donald Trump.”

Tất nhiên ông Falwell rất nhiệt tình và khoan khoái với cam kết bảo vệ trẻ em của Tổng thống Trump và việc ông chỉ trích những thành viên đảng Dân chủ tin vào kẻ giết trẻ em.

Tuy nhiên, đánh giá của ông Falwel đã được phản ánh trong một cuộc thăm dò dư luận gây ấn tượng mạnh mẽ của hãng tin CBS. 76% người nghe bài diễn văn tán thành và chỉ có 24% không tán thành. Đó có lẽ là những con số đẹp đẽ nhất trong công việc của Tổng thống Trump cho đến nay.

Rõ ràng là có một thiên kiến khi hỏi “những người ngồi nghe đó.” Nhiều đảng viên Cộng hòa hơn lắng nghe một tổng thống Cộng hoà. Nhiều đảng viên Dân chủ hơn ngồi nghe một tổng thống Dân chủ.

Tuy thế CBS đã cho thấy sự tán đồng rộng rãi đối với Thông điệp Liên bang của Tổng thống Trump. Trong số những người không đảng phái có 82% tán thành. Chỉ có 30% đảng viên Dân chủ tán thành, trong khi có 97% đảng viên Cộng hoà (như trông đợi)  tán thành.

Con số 97% ủng hộ trong số các đảng viên Cộng hoà, kết hợp với con số 90-10 của ông Trump so vớ ông John Kasich từ một cuộc thăm dò dư luận gần đây của Đại học Emerson trong những cử tri ở Iowa, lẽ ra phải chấm dứt được tất cả lời nói khó nghe của những người thách thức ông trở thành ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hoà vào năm 2020. Ông có thể là người ngoài cuộc hồi năm 2016, nhưng hiện nay Tổng thống Trump là đảng Cộng hòa (một thực tế khiến quan hệ của ông với một số thượng nghị sĩ trở nên có đôi chút khó khăn.)

Bài diễn văn này được xây dựng để hướng tới đoàn kết việc chia rẽ đảng phái – và 56% người xem nghĩ rằng điều này sẽ “làm được nhiều điều hơn cho việc đoàn kết đất nước.”

Vượt trên tinh thần chung, cuộc thăm dò của CBS là một tin rất tốt cho Tổng thống Trump về lập trường của ông trên các vấn đề.

Về nhập cư, 72% đồng ý với ông Trump và chỉ 28% phản đối.

Về quân đội Mỹ và chiến lược đối với Trung Đông, 74%  nhất trí với ông Trump và 26% không đồng tình.

Và có tới 71% người nghe đồng ý với Tổng thống là có một cuộc khủng hoảng tại biên giới phía nam.

Khi Tổng thống giải thích cuộc gặp lần thứ hai sắp diễn ra với ông Kim Jong-un, 78% cho rằng đó là một ý tưởng tốt. Thậm chí 43% đảng viên Dân chủ thích sáng kiến của cuộc gặp.

Tổng thống bước vào Hạ viện đối mặt với một đất nước bị phân chia và chia rẽ phe phái quyết liệt. Ông rời đi với một tâm trạng hài lòng hơn nhiều. Lớp băng có thể đã rạn trong vấn đề phe phái gay gắt.

Đây là bài phát biểu đã thay đổi quỹ đạo của lịch sử.

Giờ thì chúng ta sẽ trông đợi liệu tổng thống và Quốc hội có thể xây dựng quỹ đạo mới mẻ cho việc lựa chọn sự vĩ đại, tập trung vào đất nước và tìm ra nhiều cách dàn xếp vì sự tốt đẹp cho đất nước và toàn thể người Mỹ chúng ta.

Tác giả: Newt Gingrich, cựu Chủ tịch Hạ viện Mỹ

Dung Lê biên dịch

Xem thêm: Những tuyên bố đáng chú ý của Tổng thống Trump trong thông điệp liên bang