Quân đội Mỹ cho biết hôm thứ Tư (22/5) họ đã điều hai tàu Hải quân đi qua Eo biển Đài Loan. Đây là hoạt động tự do hàng hải mới nhất của Mỹ tại tuyến đường biển nhạy cảm này và động thái này có lẽ sẽ làm Trung Quốc tức giận trong bối cảnh mâu thuẫn giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang gia tăng.

tau-khu-truc-My
Một tàu khu trục của Hải quân Mỹ. (Ảnh: ShutterStock)

Phát ngôn viên Clay Doss của Hạm đội 7, Hải quân Hoa Kỳ cho biết hai tàu đi qua Eo biển Đài Loan hôm 22/5 là tàu khu trục Preble và tàu chở dầu Hải quân Walter S. Diehl.

Ngoại giới nhận định hoạt động nêu trên của Mỹ sẽ được Đài Loan coi là dấu hiệu ủng hộ từ chính quyền Trump trong bối cảnh mâu thuẫn giữa Đài Bắc và Bắc Kinh ngày càng leo thang, trong khi nó lại khiến Trung Quốc nổi giận.

“Các tàu này quá cảnh qua Eo biển Đài Loan thể hiện cam kết của Mỹ về một khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương tự do và cởi mở,” ông Clay Doss nói.

Phát ngôn viên Clay Doss cũng cho biết tất cả các tương tác liên quan tới hai tàu Hải quân Mỹ tại Eo biển Đài Loan đều an toàn và chuyên nghiệp.

Bộ Quốc phòng Đài Loan đã lên tiếng xác nhận hai tàu Mỹ đi qua Eo biển Đài Loan. Cơ quan này nói thêm rằng lực lượng vũ trang Đài Loan đã giám sát chặt chẽ hành trình quá cảnh này và không có gì bất thường xảy ra.

Từ đầu năm nay, các tàu chiến Mỹ đã di chuyển qua Eo biển Đài Loan ít nhất một lần/tháng. Chính quyền Trump đã khởi động lại các nhiệm vụ tự do hàng hải như vậy một cách đều đặn từ tháng Bảy năm ngoái.

Mỹ không có quan hệ ngoại giao cấp nhà nước chính thức với Đài Loan, nhưng luật pháp Mỹ cho phép nước này giúp hòn đảo dân chủ tự trị các biện pháp tự vệ và Washington cũng là nguồn cung vũ khí chính cho Đài Bắc.

Bộ Quốc phòng Mỹ mới đây đã thừa nhận rằng Washington đã bán cho Đài Bắc các loại vũ khí trị giá 15 tỷ USD từ năm 2010.

Trung Quốc chưa đưa ra phản ứng chính thức về hoạt động mới nhất của Mỹ tại Eo biển Đài Loan. Chế độ Bắc Kinh trong những năm qua đã tăng cường áp lực khẳng định chủ quyền đối với đảo Đài Loan nơi mà Trung Quốc xem là tỉnh ngoài khơi xa, lãnh thổ thiêng liêng của Trung Quốc và họ sẵn sàng đưa Đài Loan trở về với “đất mẹ” bằng vũ lực nếu cần.

Gần đây, Trung Quốc đã lên án tàu chiến Pháp đi qua Eo biển Đài Loan là bất hợp pháp.

Trung Quốc vài năm qua đã liên tục điều tàu sân bay và tàu chiến tập trận bao vây đảo Đài Loan và tăng cường hoạt động ngoại giao để cô lập hòn đảo dân chủ này trên trường quốc tế. Bắc Kinh dùng sức mạnh kinh tế để mua chuộc các đồng minh của Đài Loan, yêu cầu họ cắt đứt quan hệ với Đài Bắc và chỉ thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Bắc Kinh. Trong hai năm qua, chiến lược ngoại giao bằng Nhân dân tệ này của Trung Quốc đã thành công với El Salvador, Burkina Faso, Cộng hòa Dominica, Sao Tome & Principe và Panama.

Cho tới nay, Đài Loan chỉ còn lại 17 nước đặt quan hệ ngoại giao chính thức, phần nhiều trong số đó là các quốc gia nhỏ, kém phát triển ở Trung Mỹ và Thái Bình Dương như Belize và Nauru.

Hôm Chủ Nhật (19/5), tàu khu trục Preble của Hải quân Mỹ cũng đã đi gần Bãi cạn Scarborough, Biển Đông khiến chế độ Bắc Kinh tức giận.

Tờ Nhân dân Nhật Báo – cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản trung Quốc, hôm thứ Tư (22/5) đã đăng bài xã luận nói rằng Trung Quốc đã đang “hết sức kiềm chế trong việc phản ứng với những khiêu khích của Mỹ.”

“Với việc căng thẳng giữa hai nước đã đầy rẫy, không có gì đảm bảo rằng sự hiện diện của các tàu chiến Mỹ tại cửa ngõ của Trung Quốc sẽ không bùng phát xung đột trực tiếp giữa quân đội hai nước,” Nhân dân Nhật báo cảnh báo.

Xuân Thành