Theo báo cáo của một tổ chức phi chính phủ chuyên giám sát Bắc Hàn đưa ra hôm thứ Hai (23/4), bãi thử hạt nhân chính của Bình Nhưỡng vẫn duy trì “hoạt động đầy đủ” và có thể được sử dụng cho các vụ thử nghiệm trong tương lai.

Bãi thử hạt nhân Punggye-ri. (Ảnh qua 38 North)

Trước đó vào ngày 20/4, lãnh đạo tối cao Bắc Hàn Kim Jong-un đã phát đi tuyên bố nói rằng chế độ của ông sẽ dừng thử vũ khí hạt nhân và tên lửa tầm xa. Ông Kim cũng cho biết bãi thử hật nhân Punggye-ri sẽ đóng cửa.

Thông qua Thông tấn xã Bắc Hàn (KCNA), giới chức Bình Nhưỡng nói rằng: “Theo điều kiện đã được chứng minh về đạt được vũ khí hạt nhân hoàn chỉnh, chúng tôi không còn cần bất kỳ thử nghiệm hạt nhân, thử nghiệm tên lửa đạn đạo tầm trung và liên lục địa nào nữa, và bãi thử hạt nhân ở miền bắc cũng đã hoàn thành nhiệm vụ của mình”.

Tuy nhiên, tổ chức giám sát Bắc Hàn có trụ sở tại Mỹ – 38 North cho biết: “Bãi thử hạt nhân Punggye-ri của Bắc Hàn, nơi diễn ra cả 6 vụ thử bom hạt nhân của chế độ Bình Nhưỡng, vẫn hoạt động đầy đủ”.

Tổ chức 38 North nói thêm rằng: “Một đường hầm mới đáng kể được lưu ý tại Cổng Tây – một lối vào khác của bãi thử – đã tiến triển vào đầu tháng 3/2018. Hầm mới đó đã giới hạn hơn vào giữa tháng Ba, nhưng cho tới đầu tháng Tư chưa hoàn toàn dừng hẳn, cho thấy rằng một trong hai đường hầm đã được hoàn thành và sẵn sàng cho thử nghiệm mới trong tương lai hoặc rằng sự giảm hoạt động hiện tại chỉ đơn giản là phản ánh những thay đổi chính trị đang diễn ra”.

Nói tóm lại, chưa có cơ sở để kết luận rằng bãi thử hạt nhân Punggye-ri không còn khả thi để thử nghiệm hạt nhân trong tương lai. Hiện vẫn còn hai khu vực cổng vào nằm tại ví trí các bãi đá nguyên sơ hơn có thể được sử dụng cho các vụ thử nghiệm trong tương lai nếu Bình Nhưỡng ra lệnh. Cho dù điều đó sẽ nằm trong một sự lựa chọn phụ thuộc vào việc đạt được các thỏa thuận có thể kiểm chứng, điều hình thành dựa trên cam kết của Bình Nhưỡng về việc đóng của bãi thử này”, 38 North nhấn mạnh.

Theo thông tin mới cập nhật hôm thứ Ba (24/4), tổ chức 38 North cho biết họ quan sát thấy “các hoạt động bất thường” đang diễn ra tại bãi thử Punggye-ri.

38 North cho hay: “Đáng chú ý nhất, khoảng hơn chục toa xe khai thác mỏ – ít nhất có tám toa xe được kết nối thành một chuyến tàu dài – có thể được quan sát thấy trong hình ảnh về một sự sắp xếp bất thường ở khu vực gần Cổng Tây nhất. Còn quá sớm để kết luận liệu những hình ảnh này có liên quan đến thông báo đóng cửa bãi thử hạt nhân của Kim Jong-un hay không”.

Tổng thống Trump cũng bày tỏ thái độ thận trọng trước tuyên bố của ông Kim Jong-un. Hôm 22/4, ông Trump tweet rằng: “Chúng ta còn quãng đường dài tới kết quả về Bắc Hàn, có thể mọi thứ sẽ hiệu quả, và có thể chúng sẽ không – chỉ thời gian sẽ trả lời”.

Ông Nam Sung-wook, giáo sư nghiên cứu Bắc Hàn tại Đại học Hàn Quốc tại Seoul cho hay: “Bắc Hàn đã có lịch sử lâu dài về việc dấy lên vấn đề phi hạt nhân hóa và đã từng cam kết đóng băng chương trình vũ khí hạt nhân của họ trong quá khứ. Tất cả chúng ta đều nhớ những lời hứa và cam kết đó được thực hiện ra sao trong nhiều thập kỷ qua”.

Mặc dù thông báo của miền Bắc khá ấn tượng, nhưng thế giới tự nhiên trở nên nhạy cảm hơn với mỗi từ được nói bởi ông Kim”, ông Nam Sung-wook nói thêm.

Tại Washington, ông Bob Corker, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện đã nói rằng chính phủ Mỹ đánh giá cam kết của ông Kim với sự hoài nghi.

Phát biểu trên CNN, ông Corker nói rằng: “Đây là một nỗ lực quan hệ công chúng lớn của ông Kim Jong-un. Tôi nghĩ mọi người trong chính phủ và quốc hội [Mỹ] tiếp cận điều này với sự hoài nghi và thận trọng”.

Ông Corker cho biết Washington cần phải rõ ràng về những gì mà một cuộc họp với ông Kim có thể hoàn thành.

Trao đổi với chương trình “This Week” của kênh ABC, vị Thượng nghị sĩ Cộng hòa nhấn mạnh: “Nghĩ rằng ai đó sẽ đi vào [đàm phán] và quyến rũ ông ta ra khỏi [chương tình hạt nhân, tên lửa] đó là không thực tế. Có một số tiến bộ có thể được thực hiện? Tôi hy vọng như vậy, nhưng đó là một trở ngại lớn”.

Các quan chức Mỹ nói rằng Bắc Hàn trong quá khứ đã nhiều lần rút khỏi các thỏa thuận về phi hạt nhân hóa, lần gần nhất trong năm 2012 khi Bình Nhưỡng vẫn phóng thử tên lửa tầm xa dù trước đó đã đồng ý với lệnh cấm thử tên lửa.

Xuân Thành (T/h)

Xem thêm: