8 dự án BOT, 7 dự án BT năm 2018 vừa được KTNN chỉ ra nhiều sai phạm.

Hầm Đèo Cả. (Ảnh: Kim Dung)

KTNN vừa gửi đến Quốc hội báo cáo kết quả kiểm toán với 8 dự án BOT và 7 dự án BT trong năm 2018.

Theo báo cáo, đối với 8 dự án BOT, KTNN nêu rõ hầu hết các dự án thực hiện chỉ định nhà đầu tư, chỉ định nhà thầu thi công, xác định sai, tăng tổng mức đầu tư.

Ví như, dự án đầu tư xây dựng công trình cầu Việt Trì – Ba Vì nối Quốc lộ 32 với Quốc lộ 32C với tổng mức 20,17 tỷ đồng. Dự án nâng cấp, mở rộng ĐT830 và ĐT824 từ cầu An Thạnh đến thị trấn Đức Hòa, tỉnh Long An với tổng mức 10,6 tỷ đồng. Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 18 đoạn Bắc Ninh – Uông Bí với tổng mức 98,7 tỷ đồng,…

Việc phê duyệt dự án có sử dụng vốn hỗ trợ từ nguồn trái phiếu Chính phủ không đúng nội dung được sử dụng theo Nghị quyết số 65/2013/QH13 ngày 15/11/2013 của Quốc hội. Sử dụng doanh thu từ trạm thu phí bổ sung vốn chủ sở hữu nhà đầu tư trong giai đoạn thi công dự án chưa hợp lý như dự án tuyến cao tốc Bắc Giang – TP. Lạng Sơn đoạn Km45+100 – Km108+500, kết hợp tăng cường mặt đường quốc lộ 1 đoạn Km1+800 – Km106+500, tỉnh Bắc Giang và tỉnh Lạng Sơn.

Có dự án chưa quy định khung giá vé đối với dự án đầu tư của công trình đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ như dự án đầu tư xây dựng hầm đường bộ qua Đèo Cả – Quốc lộ 1, tỉnh Phú Yên và tỉnh Khánh Hòa (hạng mục hầm đèo Cù Mông).

Kết quả kiểm toán các dự án BOT trong năm 2018 đã giảm trừ chi phí đầu tư thực hiện 836,4 tỷ đồng, trong đó, sai khối lượng là 115,4 tỷ đồng; sai đơn giá 228,2 tỷ đồng, sai khác 492,8 tỷ đồng.

Qua kiểm toán, KTNN đã kiến nghị giảm thời gian thu phí hoàn vốn của 7/8 dự án là 16,2 năm so với phương án tài chính ban đầu và giảm giá trị đầu tư 1.059 tỷ đồng, trong đó có dự án tỷ lệ xử lý lớn. Như dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 18 đoạn Bắc Ninh – Uông Bí giá trị xử lý tài chính bằng 11% giá trị được kiểm toán.

Với 7 dự án BT, KTNN kết luận hầu hết các dự án chỉ định thầu, làm giảm tính cạnh tranh, đề xuất dự án không thông qua HĐND, lựa chọn nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính, thiết kế dự toán không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt là nguyên nhân gây thất thoát ngân sách lớn; thương thảo, ký hợp đồng chưa đảm bảo quy định, điều khoản hợp đồng thiếu chặt chẽ, kết quả kiểm toán cho thấy.

Đặc biệt, có hợp đồng ký sai quy định gây thất thoát ngân sách 282,92 tỷ đồng. Đó là dự án giải quyết ngập do triều cường khu vực TPHCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1).

Kết quả kiểm toán cũng chỉ ra rằng Việc giao đất chỉ định cho nhà đầu tư cũng được xác định là trái với quy định của luật Đất đai; việc không quy định cụ thể thời điểm giao đất dẫn đến có dự án được giao đất trước khi thực hiện dự án BT, có dự án được giao đất trong khi thực hiện dự án BT và có dự án BT đã hoàn thành nhưng chưa giao đất. Ngoài ra, việc tạm tính tiền sử dụng đất để xác định giá trị đối ứng khi giao đất cho dự án BT tại thời điểm thực hiện dự án BT dễ dẫn đến thất thoát ngân sách…

Các dự án BT thực hiện chủ yếu bằng vốn vay, làm tăng chi phí đầu tư dự án, tiềm ẩn nhiều rủi ro trong quá trình thực hiện; tính lãi vay trên phần vốn không phải đi vay vào quyết toán không theo quy định hợp đồng; xác định lãi vay chưa chính xác; sử dụng vốn dự án thanh toán một số chi phí chưa phù hợp quy định.

KTNN đã kiến nghị xử lý tài chính 2.938 tỷ đồng, trong đó có dự án tỷ lệ xử lý tài chính lên đến 29% giá trị được kiểm toán, đó là dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Lê Đức Thọ đến khu đô thị mới Xuân Phương (điểm cuối giao với đường 70) với tổng kiến nghị xử lý tài chính 391,6 tỷ đồng.

Lê Hoàn

Xem thêm: