Tổng số thu 3 quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đến hết năm 2018 đạt hơn 728.000 tỷ đồng. Nguồn tiền này đang được đầu tư vào trái phiếu chính phủ, vào các ngân hàng thương mại…

(Ảnh minh họa: BBbirdZ/Shutterstock)

Hàng ngàn tỷ đồng được đầu tư vào trái phiếu chính phủ

Theo kết quả kiểm toán quỹ bảo hiểm xã hội năm 2018, Kiểm toán Nhà nước công bố tính đến 31/12/2018, 14,7 triệu người tham gia BHXH, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm trước. Số người hưởng chế độ BHXH hàng tháng tính đến 31/12/2018 là 1,91 triệu người, tăng khoảng 107.000 người so với năm2017.

Số thu bảo hiểm xã hội năm 2018 khoảng 223.000 tỷ đồng, đạt 99,36% dự toán Thủ tướng giao. Tổng số thu 3 quỹ BHXH, BHYT, BHTN đến hết năm 2018 đạt hơn 728.000 tỷ đồng (tương đương 31 tỷ USD). Bảo hiểm Xã hội Việt Nam đầu tư 85% vào trái phiếu chính phủ, đầu tư vào các ngân hàng thương mại và dự án khác.

Năm 2018, số lãi dự thu từ hoạt động đầu tư của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam khoảng 42.700 tỷ đồng, đến thời điểm kiểm toán đã thu được khoảng 41.900 tỷ đồng.

Mặc dù nhận định về cơ bản Bảo hiểm Xã hội Việt Nam đã đầu tư các quỹ bảo hiểm và phân bổ lãi đầu tư đúng quy định, đảm bảo an toàn và tăng trưởng của quỹ, Kiểm toán Nhà nước cho biết hiện hơn 1.600 tỷ đồng (gốc 769 tỷ đồng, lãi 882 tỷ đồng) đầu tư vào Công ty cho thuê tài chính ALC II (Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam) vẫn chưa thu hồi được. ALC II đã tuyên bố phá sản vào tháng 7/2018. Bảo hiểm Xã hội Việt Nam chấm dứt thực hiện tính lãi từ ngày 31/7/2018.

BHXH Việt Nam: Quỹ hưu trí, ốm đau, thai sản sẽ sớm âm

Về khả năng cân đối các quỹ bảo hiểm, Kiểm toán Nhà nước cho biết trong năm 2018, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam đã chi khoảng 90.800 tỷ đồng Quỹ hưu chí và tử tuất, kết dư quỹ đến cuối năm đạt gần 582.000 tỷ đồng.

Bảo hiểm Xã hội Việt Nam dự báo đến năm 2032, quỹ này bắt đầu bội chi và tới năm 2049 bắt đầu bị âm.

Quỹ ốm đau, thai sản, năm 2018 thặng dư hơn 160 tỷ đồng, kết dư quỹ cuối năm khoảng 13.800 tỷ đồng. Bảo hiểm Xã hội Việt Nam dự báo đến cuối năm 2026 quỹ bắt đầu âm.

Duy nhất Quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được Bảo hiểm Xã hội Việt Nam dự báo sẽ hoạt động ổn định, không âm. Năm 2018, thặng dư quỹ này khoảng 8.400 tỷ đồng, kết dư quỹ cuối năm khoảng 41.700 tỷ đồng.

Năm 2018, tổng tiền chi bảo hiểm xã hội khoảng 155.800 tỷ đồng, trong đó chi chế độ ốm đau và thai sản khoảng 26.200 tỷ đồng, chi chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp khoảng 700 tỷ đồng, chi lương hưu và chế độ tử tuất 128.800 tỷ đồng.

Số dư quỹ bảo hiểm xã hội tính đến cuối năm 2018 khoảng 637.600 tỷ đồng, tăng 18,47% so với năm trước.

Chi quản lý hết 10.176 tỷ đồng

Theo Kiểm toán Nhà nước, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam đã chi quản lý bộ máy trong năm hết 10.176 tỷ đồng, bằng 66,7% tổng kinh phí được sử dụng là 15.245 tỷ đồng.

Mức chi nói trên tiếp tục tăng so với những năm trước. Năm 2015, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam chi quản lý hơn 7.407 tỷ đồng, tăng tới 75,8% so với năm 2014, tương ứng tăng 3.193,9 tỷ đồng. Tuy nhiên, dự toán kế hoạch chi của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam được Thủ tướng phê duyệt chỉ có 6.560 tỷ đồng (tăng khoảng 59% so với kế hoạch 2014).

Tại thời điểm này, Phó Tổng Giám đốc BHXHVN – ông Phạm Lương Sơn cho biết chi phí quản lý bộ máy lớn do chi cho công tác tuyên truyền, phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm, cải cách hành chính và thực hiện giao dịch điện tử.

Một số hạn chế trong việc thu chi bảo hiểm qua kiểm toán như gần 1.700 trường hợp hưởng một số BHXH một lần nhưng vẫn tham gia đóng một số BHXH trong thời gian một năm kể từ ngày nghỉ việc, tổng số tiền hưởng 38,68 tỷ đồng; rà soát từ tháng 1/2017 đến tháng 6/2019, hơn 105.000 lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm nhưng chưa tham gia hoặc tham gia thiếu thời gian, tổng số tiền phải truy đóng của cả 3 quỹ là 280 tỷ đồng.

Nguyễn Quân