Nam Cực lạnh lẽo là điều hiển nhiên với tất cả mọi người, nhưng nó có thể lạnh tới đâu? Các nhà khoc học tại Trung tâm Quốc gia về Dữ liệu Tuyết và Băng (NSIDC) tại trường Đại học Colorado Boulder mới đây đã phát hiện ra nơi lạnh nhất trên hành tinh, với nhiệt độ ghi được là – 100oC dưới một số điều kiện nhất định.

Thời tiết thường thấy ở Cao nguyên Đông Nam Cực (ảnh: Ted Scambos, NSIDC)

Khu vực được nghiên cứu là Cao nguyên Đông Nam Cực. Đây là một dải đất rộng lớn hoang vu có kích thước bằng nước Úc khởi nguồn ngay gần Cực Nam của Trái Đất. Nằm ở độ cao 3.500 cao so với mực nước biển, không khí trên Cao nguyên này cực kỳ tĩnh mịch, khô và loãng. Mặc dù điều này biến nơi đây trở thành một địa điểm hoàn hảo cho các trạm quan sát trong tương lai, nhưng đổi lại nó cũng là một trong những nơi lạnh nhất thế giới.

Năm 1983, một trạm thời tiết ở Nga đã đo được nhiệt độ lạnh kỷ lục -89oC tại đây. Tới năm 2013, các dữ liệu vệ tinh cho thấy một số điểm nhất định có thể lạnh tới -93oC. Trong nghiên cứu mới này, nhóm tác giả đã quyết định tìm hiểu xem liệu nơi này còn có thể lạnh hơn nữa được không.

Để làm được điều này, họ đã phân tích các dữ liệu từ vệ tinh Terra và Aqua của NASA, cũng như các vệ tinh môi trường vùng cực của NOAA, được thu thập vào mùa đông ở Nam Cực vào khoảng giữa năm 2014 và 2016. Theo các số liệu này, nhóm nghiên cứu phát hiện ra nhiệt độ của bề mặt tuyết thông thường xuống dưới -90oC vào mùa đông trên Cao Nguyên này, trong đó có gần 100 vị trí nhiệt độ xuống tận -98oC.

Điều thú vị là, những vị trí này trải dài hàng trăm kilomet nhưng đều có mức nhiệt độ thấp nhất giống nhau. Theo lời nhóm nghiên cứu, tất cả các điểm lạnh nhất đều nằm trên các rãnh nông trên mặt băng, nơi trong điều kiện thời tiết tĩnh, không khí lạnh hơn và đặc hơn có thể rơi xuống và yên vị tại đó trong nhiều ngày. Nó ở đó càng lâu thì càng lạnh hơn, khiến cho bề mặt tuyết tại đó cũng lạnh hơn, cho đến khi có gió xuất hiện và cuốn nó đi chỗ khác.

Dữ liệu nhiệt độ được lấy vào mùa Đông ở Nam Cực, khi ban đêm kéo dài (ảnh: Ted Scambos, NSIDC)

Tại khu vực này, chúng tôi chứng kiến những giai đoạn không khí cực kỳ khô, và điều này cho phép nhiệt từ bề mặt tuyết bức xạ ra không khí dễ dàng hơn,” Ted Scambos, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết.

Nhiệt độ thấp nhất đo được tại những vùng không khí này không thay đổi vị trí trong vài ngày. Nhóm nghiên cứu nói rằng để nhiệt độ giảm xuống thấp hơn nữa thì những điều kiện đó cần phải được duy trì trong vài tuần liên tục. Vì điều này là không thể nên nhóm nghiên cứu cho rằng đây có thể là nhiệt độ lạnh nhất đo được trên bề mặt Trái Đất.

>> 21 bức ảnh về cuộc sống ở thị trấn lạnh nhất thế giới

Cần chú ý là các dữ liệu vệ tinh đo nhiệt độ trên bề mặt tuyết. Để đo được nhiệt độ không khí cần một trạm khí tượng trên mặt đất. Nhưng sử dụng các dữ liệu hiện có được, nhóm nghiên cứu ước tính rằng không khí ở phía trên điểm lạnh nhất có thể có nhiệt độ khoảng -94oC. Để đo được chính xác hơn, các nhà khoa học dự định sẽ đến một vài vị trí trong những năm tới (tất nhiên là vào mùa hè) và lắp đặt một số thiết bị đo.

Một vài hình ảnh khác về cao nguyên lạnh nhất Trái Đất này:

(ảnh: Ted Scambos, NSIDC)
(ảnh: Ted Scambos, NSIDC)
(ảnh: Ted Scambos, NSIDC)

Theo Newatlas
Quốc Hùng