Một số loài sinh vật có thể tồn tại ở những khu vực sâu nhất của đại dương, nơi hầu như không có ánh sáng chiếu tới. Mới đây, các nhà khoa học tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Mỹ (thuộc viện Smithsonian) và Đại học Duke đã giải mã thành công khả năng hấp thụ đến 99,5% ánh sáng của chúng, qua đó mở ra cơ hội cải tiến về công nghệ quang học và ngụy trang.

cá siêu đen dưới đáy đại dương hấp thụ ánh sáng
Rồng đen Thái Bình Dương, một trong những loài cá “siêu đen” (Ảnh: Karen Osborn/Smithsonian)

Cụ thể, dưới môi trường biển sâu, họ đã phát hiện thấy 16 loài cá biển (thuộc 6 bộ cá khác nhau) có hình thù kỳ dị và đáng sợ như cá rồng đen Thái Bình Dương, cá răng nanh, cá cần câu. Theo báo cáo trên tạp chí Current Biology, nhóm nghiên cứu do hai nhà khoa học Karen Osborn và Sönke Johnsen dẫn đầu cho biết lớp da của những sinh vật này có cách thức sắp xếp hạt chứa sắc tố vô cùng độc đáo.

Cụ thể, bằng cách “đóng gói” các melanosome (tế bào sắc tố chứa đầy melanin) thành những lớp dày đặc ngay sát bề mặt da, cá “siêu đen” có thể đảm bảo tất cả ánh sáng chiếu vào chúng đều có thể chạm vào lớp da này. Với hình dạng, kích thước và sự sắp xếp hoàn hảo, các melanosome tựa như một lớp ngăn không cho ánh sáng thoát ra ngoài. Nhờ đó, chúng có thể hấp thụ gần như toàn bộ ánh sáng, trở nên “tàng hình” dưới đáy đại dương và tránh được những kẻ săn mồi sử dụng phát quang sinh học.

Cá răng nanh Anoplogaster cornuta. (Ảnh: Karen Osborn/Smithsonian)

Bà Osborn lần đầu quan tâm đến da cá khi chụp ảnh một số con cá đen mà nhóm của mình bắt được trong quá trình lấy mẫu dưới biển sâu. Dù sử dụng những thiết bị tân tiến, các nhà nghiên cứu vẫn không thể chụp được bất kỳ chi tiết nào của sinh vật. “Không quan trọng bạn thiết lập ánh sáng như thế nào, chúng sẽ hút hết ánh sáng của máy ảnh,” bà Osborn cho hay.

Những phép đo đạc trong phòng thí nghiệm đã giải thích nguyên nhân của hiện tượng này. Trên thực tế, những con cá đen đã hấp thụ hơn 99,5% ánh sáng chiếu vào bề mặt của chúng, tức là chỉ có 0,05% ánh sáng chiếu vào được phản xạ trở lại. “Điều đó có nghĩa là chúng có làn da siêu đen, đen hơn cả giấy đen, băng dính đen và những lốp xe mới,” bà cho biết thêm.

>> Vì sao Nam Cực lại có hóa thạch khủng long và động thực vật phong phú?

Nhóm nghiên cứu hy vọng phát hiện mới này có thể được ứng dụng để tạo ra những vật liệu nhân tạo siêu đen, linh hoạt nhằm cải tiến công nghệ quang học và ngụy trang trong tương lai.      

Phan Anh (tổng hợp)