2019 là một năm đầy ắp những hình ảnh khoa học thú vị. Từ những động vật kỳ lạ tới vũ trụ bao la, từ những thác nước đỏ lửa tới sông băng phát sáng, hãy cùng điểm lại những hình ảnh khoa học thú vị nhất được các nhà khoa học và nhiếp ảnh gia ghi lại trong năm qua.

1. Bản đồ sông thế giới

Những bức ảnh khoa học tuyệt vời nhất năm 2019
(Ảnh: Robert Szucs, Cartographer)

Đồ bản học gia người Hungary Robert Szucs cảm thấy những tấm bản đồ bình thường với các dòng sông được vẽ bằng nét màu xanh dương có cùng kích thước thật vô vị. Chính vì vậy, với kiến thức về hệ thống thông tin địa lý (GIS) của mình, ông đã lập nên một loạt bản đồ thể hiện các dòng sông trên thế giới với những màu sắc vô cùng bắt mắt. Lưu vực của các dòng sông được tô cùng màu với chính dòng sông đó, còn đường đi của dòng chảy được tô nét đậm hơn.

2. Hai mẹ con cá voi lưng gù

Nhiếp ảnh gia François Baelen đang lặn ở gần Đảo Reunion thuộc bờ tây Ấn Độ Dương thì bắt gặp cảnh tượng phi thường này. Ông nhanh chóng đưa bà mẹ cá voi lưng gù vào trung tâm của bức ảnh, cùng cá voi con ở góc trên bên phải. Tác phẩm đã đặt giải cao trong cuộc thi ảnh đẹp Ocean Art năm 2018 hạng mục ảnh góc rộng, công bố vào tháng 1/2019.

3. Cá đuối tỏ tình

Bức ảnh ba con cá đuối ó dơi Nhật Bản (Mobula japonica) đang nhảy vũ điệu tỏ tình này cũng đã giành chiến thắng trong cuộc thi ảnh đẹp dưới nước Ocean Art 2018 kể trên.

4. Bản đồ sao hệ Ngân Hà

Những bức ảnh khoa học tuyệt vời nhất năm 2019
(Ảnh: R. White (STScI) + PS1 Science Consortium)

Cuối tháng 1/2019, các nhà khoa học tại trường Đại học Hawaii tại Mānoa đã vẽ ra một tấm bản đồ mà họ ca ngợi là “lần công bố dữ liệu thiên văn học lớn nhất mọi thời đại.”

Kết hợp dữ liệu quan sát trong 4 năm liên tiếp của đài quan sát Pan-STARRS ở Maui, họ đã tạo ra bản đồ sao của hệ Ngân Hà của chúng ta (dải màu đỏ ở giữa) và các thiên hà xung quanh nó. Trong tấm bản đồ có 800 triệu ngôi sao, thiên hà và các thiên thể lang thang.

5. Bức ảnh sâu nhất về vũ trụ

Những bức ảnh khoa học tuyệt vời nhất năm 2019
(A. S. Borlaff et al.)

Bức ảnh này là tổng hợp của hàng trăm ảnh do Kính Thiên văn Hubble ghi lại trong nhiều năm qua và là khung hình sâu nhất về vũ trụ từng được con người tạo ra. Trong bức ảnh được công bố vào tháng 1 này có tới 10.000 thiên hà.

6. Hệ Ngân Hà uốn cong

Những bức ảnh khoa học tuyệt vời nhất năm 2019
(CHEN Xiaodian)

Hệ Ngân Hà của chúng ta đã thay đổi hình dạng trong năm vừa qua, ít nhất là dưới góc độ quan sát của con người. Các nhà khoa học phát hiện ra tại cạnh của Hệ Ngân Hà, do lực hấp dẫn yếu dần nên có vẻ như nó đang bị vênh đi. Thay vì nằm trên một mặt phẳng, Hệ Ngân Hà chuyển sang cong cong một chút theo hình chữ S.

7. Chim ó biển bắt cá

im ó biển bắt cá dưới nước này là Tracey Lund người Anh. Bức ảnh đã giành giải cao nhất trong hạng mục Thế giới Tự nhiên và Hoang dã cuộc thi ảnh Sony World Photography Awards 2019.

8. Chú chim lưỡng tính

Những bức ảnh khoa học tuyệt vời nhất năm 2019
(Shirley Caldwell)

Một cặp đôi ở Pennsylvania nước Mỹ đã chộp được hình ảnh chú chim rất ngầu này đang lang thang bên ngoài nhà của họ đầu năm 2019. Một bên lông chú màu đỏ tía, bên còn lại màu nâu – dấu hiệu cho thấy chú ta là một con chim lưỡng tính, nửa đực nửa cái.

9. Thác lửa Yosemite

Thác nước Yosemite rực lửa. Nhưng không hề nóng mà cũng chẳng có lửa. Hiện tượng thác lửa này diễn ra vào cùng một thời điểm hàng năm khi ánh nắng mùa đông rọi lên tuyết đang tan ngay khi mặt trời mới mọc.

10. Cá mặt trời dạt bờ

Những bức ảnh khoa học tuyệt vời nhất năm 2019
(Thomas Turner/UC Santa Barbara)

Một con cá mặt trời mũ trùm đầu to lớn và bí ẩn xuất hiện ở Bán cầu Bắc lần đầu tiên trong năm 2019. Con cá dài 2,1 mét này dạt vào bờ biển Hạt Santa Barbara, nước Mỹ, cách hàng ngàn km so với nhà của nó tại bờ đông Nam Australia, New Zealand, Nam Phi và có thể là ở tận Chi-lê.

11. Cá mập săn cá vẹt

Nhiếp ảnh gia Richard Barnden đã chộp lại được khoảnh khắc cuối cùng của một con cá vẹt (parrotfish) xấu số ở tầng nước sâu của vùng biển đảo quốc French Polynesian. Đây là một cụm gồm 100 đảo hiện là thuộc địa của Pháp tại Nam Thái Bình Dương. Chú cá vẹt lộ rõ vẻ mặt hoảng hốt, cuống cuồng chạy trốn đàn cá mập đói đang ráo riết vây bắt nó.

12. Dơi vũ trụ

Những bức ảnh khoa học tuyệt vời nhất năm 2019
(ESO)

Một con dơi khổng lồ làm từ bụi và khí đang sải cánh trong không gian thăm thẳm. Đây là những gì Kính Thiên văn Lớn tại Đài Quan sát Nam Âu đã chụp lại được trong năm 2019 vừa qua. “Chú dơi vũ trụ” này thực ra là một tinh vân nằm ở bên phải của chòm sao Thợ Săn (Orion)

13. Trái đất ngày xuân phân

(NOAA; NOAA Environmental Visualization Laboratory)

Đây là ảnh chụp Trái Đất vào ngày xuân phân tháng 3 năm 2019. Hành tinh không-còn-xanh của chúng ta được chia là hai nửa rõ rệt, một nửa sáng, một nửa tối.

Hiện tượng này được gọi là điểm phân (equinox), chia thành xuân phân và thu phân. Vào mỗi thời điểm này trong năm, ngày và đêm trên Trái Đất dài bằng nhau trên tất cả các vĩ tuyến.

14. Con voi ngà dài

Một con voi cái có tên F_MU1 đã lìa đời vào năm ngoái, sau khi sống 60 năm cuộc đời ở khu vực Tsavo ở Kenya. F_MU1 là một bà voi rất nổi tiếng với vẻ ngoài ấn tượng cùng cặp ngà to và dài “chấm đất”.

Nhiếp ảnh gia Will Burrard-Lucas đã may mắn chụp lại được khoảnh khắc oai phong “từ đầu đến chân” này của bà voi mà ông đặt tên là “Nữ hoàng của loài voi” này chỉ vài tuần trước khi nó qua đời.

15. Những mặt trăng trên Vành Sao Thổ

(NASA/JPL-Caltech)

Ba mặt trăng Prometheus, Pandora và Epimetheus nằm như những hạt bụi xung quanh các vành đai nổi tiếng của sao Thổ. Khoảnh khắc này được tàu thăm dò Sao Thổ Cassini chụp lại, cấp cho các nhà khoa học một góc nhìn mới về ba mặt trăng bí ẩn này.

16. Cá sấu sơ sinh

(Natalia Rossi)

Trên đây là hình ảnh một chú cá sấu con vừa mới phá vỏ chui ra ngoài ở Cuba. Hình ảnh do Natalia Rossi, một nữ khoa học gia đang quản lý khu vực Cuba của Hiệp hội Bảo tồn Thiên nhiên Hoang dã (WCS), ghi lại.

17. Cô khỉ bự con

(Santeri Oksanen)

Mùa xuân năm ngoái, cô khỉ tên Bea đang sống tại vườn thú Helsinki, Phần Lan đã thu hút được nhiều sự chú ý trên mạng xã hội với vẻ ngoài “vạm vỡ” của mình. Những “cơ bắp” cuồn cuộn có vẻ chẳng hề ăn nhập gì với khuôn mặt nhỏ bé của cô. Nhưng hóa ra, cô nàng không phải là một vận động viên thể hình, mà chỉ là một con khỉ có thể làm phồng bộ lông của mình mà thôi.

18. Băng ở biển Bering

(NOAA)

Hậu quả của biến đổi khí hậu được thể hiện rõ trong bức hình này. Bên trái là biển Bering năm 2014, còn bên phải là hình ảnh nó vào ngày 31/3/2019. Vào thời điểm mà băng ở Bắc Cực đáng ra phải dày nhất, thì ở biển Bering gần như không có băng.

19. Hình ảnh đầu tiên về hố đen

(Ảnh: Event Horizon Telescope Collaboration)

Hình ảnh không mấy ấn tượng này có bối cảnh không hề đơn giản chút nào. Đó là bức ảnh cận cảnh đầu tiên về hố đen mà con người chụp được từ trước đến nay. Tháng 4 năm ngoái, một nhóm các nhà khoa học từ nhiều nước đã công bố hình ảnh chụp bóng của hố đen M87 đang ẩn nấp ở trung tâm của thiên hà Virgo A sau 2 năm miệt mài rình rập.

>> Einstein lại đúng: Lỗ đen làm đổi màu ánh sáng từ ngôi sao

20. Sinh vật bóng bay

(Five Deeps Expedition)

Thứ nhìn giống như một quả bóng bay này thực chất là một sinh vật biển kỳ lạ được các nhà khoa học thuộc đại học Newcastle ở Anh phát hiện ra trong một chuyến lặn khảo sát Vực Java tại đáy Ấn Độ Dương. Thử hình dung cảnh bạn đang thám hiểm đáy biển sâu thăm thẳm thì phát hiện một quả bóng bay cùng dây buộc đang lơ lửng như thế này xem!

21. Sa mạc nở hoa

(NASA/Jim Ross)

Hoa dại màu cam và vàng đua nhau khoe nở ở Thung lũng Antelope miền Nam California đầu xuân, sau một mùa đông say ngủ. Ảnh được nhiếp ảnh gia Jim Ross thuộc Trung Tâm Nghiên cứu bay Amstrong của NASA chụp lại từ một chiếc máy bay T-34 hồi tháng 4 năm ngoái. Nơi này vốn có rất ít sự sống và thường phủ một màu xám xịt quanh năm.

22. Cơn thịnh nộ của một ngôi sao

(University of Warwick/Mark Garlick)

Một ngôi sao đang giận dữ, phát tiết ra những đợt bức xạ to lớn. Thỉnh thoảng chúng cũng hay thịnh nộ như thế này. Nhưng ngôi sao cách chúng ta 250 năm ánh sáng này khá đặc biệt, nó là ngôi sao lạnh nhất và nhỏ nhất có khả năng “phát hỏa” dữ dội như thế.

23. Những cánh rừng biến mất ở Peru

(NASA Earth Observatory)

Trong vòng 5 năm, từ năm 2013 đến 2018, nhiều cánh rừng đã biến mất ở vùng Madre de Dios phía Nam Peru. Ảnh động này được NASA tạo ra từ các hình ảnh chụp được qua vệ tinh.

(Xem tiếp phần 2)

Theo Live Science,
Hạ Chi