Chúng ta đã quen nhìn thấy Hà Anh với những bộ đồ hiện đại, năng động và thậm chí có phần táo bạo trên các tạp chí, nên có lẽ ít người biết được rằng trong cô luôn có một tình yêu sâu sắc đối với văn hóa truyền thống của dân tộc…

Nét bình lặng của Vũ Nguyễn Hà Anh

Tôi gặp Hà Anh vào một buổi sáng đẹp trời trong một quán cà phê. Siêu mẫu quyền lực bậc nhất Việt Nam nhẹ nhàng trong chiếc váy dài với gương mặt mộc. Khác với vẻ lạnh lùng và kiêu hãnh trên sàn diễn, khi không trang điểm, trông cô thật gần gũi, thân thiện và trẻ hơn nhiều so với tuổi. Càng tiếp xúc, tôi càng nhận thấy rằng có rất nhiều điều tưởng chừng như đối lập trong con người Hà Anh.

Ai cũng dễ dàng nhận thấy Hà Anh rất tự tin, thành đạt và có trí tuệ, là mẫu phụ nữ hiện đại điển hình giữa thế kỷ 21. Chúng ta đã quen nhìn thấy Hà Anh với những bộ đồ hiện đại, năng động và thậm chí có phần táo bạo trên các tạp chí, nên có lẽ ít người biết được rằng trong cô luôn có một tình yêu sâu sắc đối với văn hóa truyền thống của dân tộc. Nói về vấn đề này, Hà Anh tâm sự rằng thật ra không có gì mâu thuẫn cả.

Nét bình lặng của Vũ Nguyễn Hà Anh
Hà Anh được sinh ra trong một gia đình có học thức. Ông bà nội cô là nhà văn Vũ Tú Nam và nhà văn Thanh Hương. Ba cô là họa sĩ thiết kế phim Vũ Huy. Mẹ là nhà báo Lệ Hà. Không chỉ thấm nhuần văn hóa truyền thống và lịch sử của dân tộc, họ còn tiếp thu và rất cởi mở về văn hóa các nước trên thế giới.

Hà Anh được sinh ra trong một gia đình có học thức. Ông bà, cha mẹ cô đều là những người học rộng, biết nhiều, hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, báo chí và văn chương. Không chỉ thấm nhuần văn hóa truyền thống và lịch sử của dân tộc, họ còn tiếp thu và rất cởi mở về văn hóa các nước trên thế giới. Từ cái nôi vững chãi ấy, Hà Anh đã sớm được rèn giũa mọi điều, kể từ cách đi đứng, ăn uống, cho đến nói chuyện, cư xử v.v. Những câu ca dao, tục ngữ, những câu vè Việt đã sớm đi vào trong tâm hồn cô, và cả cách giao tiếp ứng xử tự tin, lịch thiệp của thế giới phương Tây nữa. Do đó, khi qua Anh học và làm việc, cô không hề bỡ ngỡ, rụt rè hay cảm thấy tự ti trước cộng đồng quốc tế. Trái lại, trong cô luôn có một niềm tự hào về truyền thống và văn hóa của dân tộc.

Nét bình lặng của Vũ Nguyễn Hà Anh
Hà Anh cùng em gái bên ông bà.

Hà Anh kể, ví như vào ngày Quốc tế Phụ nữ chẳng hạn, cô không bao giờ quên mua hoa tặng mẹ, tặng bà, thăm hỏi và cầu phúc cho họ. Tình cảm gia đình đối với Hà Anh là một điều thiêng liêng đến nỗi có lần chồng cô – một giáo viên người Anh – phải chạnh lòng nói: “Giá như gia đình anh cũng có được tình cảm gần gũi như thế”. Có một câu chuyện mà họa sĩ Vũ Huy, ba của Hà Anh kể lại thế này: Có một đoạn thời gian họa sĩ Vũ Huy tham gia làm phim tại Pháp. Khi thấy ông ngồi đọc thư tay do mẹ gửi, một phụ nữ Pháp đã xúc động rơi nước mắt. Người phụ nữ Tây phương ấy ngạc nhiên hỏi rằng, thời buổi này mà mẹ ông vẫn còn viết thư tay cho ông sao. Tại nước Pháp, mối quan hệ giữa ba mẹ và con cái không còn được thân thiết gần gũi như thời xưa nữa. Bà kể rằng, thậm chí ngày lễ muốn đến thăm con mà chúng còn khó chịu không muốn, vì chúng có hẹn với bạn bè. Qua câu chuyện này, Hà Anh mong rằng mọi người sẽ gìn giữ và phát huy tình cảm thân thiết trong gia đình, mối quan hệ giữa ba mẹ và con cái, sự quan tâm và giúp đỡ lẫn nhau giữa các anh chị em. Đây là một trong những giá trị truyền thống lâu đời của người Việt nói riêng và người châu Á nói chung mà thế giới phương Tây vẫn cảm thấy ngưỡng mộ. Vì vậy, chúng ta cần hội nhập với thế giới chứ không nên hòa tan, đánh mất đi bản sắc riêng của dân tộc. Phải biết gìn giữ cái gốc, thì mới có thể phát triển lên một cách vững vàng và không bị lệch lạc.

Nét bình lặng của Vũ Nguyễn Hà Anh
Một Hà Anh bình lặng bên hai người em cùng cha khác mẹ của mình. Cô hy vọng rằng các em sẽ nhận được tình yêu và sự gần gũi của ba cô, bù đắp cho những lúc cô phải xa ba thời thơ bé.

Hà Anh chia sẻ, nhiều bạn trẻ ngưỡng mộ những chuẩn mực của Tây phương và mong muốn học theo họ mà không biết rằng, họ còn muốn học hỏi ở ta những giá trị truyền thống tốt đẹp. Muốn chọn được cái hay của họ và giữ lấy cái tinh túy của ta, thì điều trước tiên là cần phải có kiến thức để biết được cái nào nên gìn giữ, cái nào nên trung hòa. Xã hội Tây phương và xã hội Đông phương, bên nào cũng có những cái hay và cái dở của riêng mình. Đối với Hà Anh mà nói, cô thật sự trân trọng bản sắc Việt và xem nó như một kho báu được bảo tồn ở trong tâm. Vì thế, để lau chùi món quà quý giá ấy, cô không bao giờ dùng tiếng lóng, viết tắt, hay dùng ngôn ngữ biến dị trong giao tiếp trên mạng xã hội như giới trẻ hiện nay. Theo cô, ngôn ngữ là một trong những phương thức truyền tải và giữ gìn văn hóa truyền thống. Cô cảm thấy may mắn vì được giáo dục sử dụng tiếng Việt chuẩn mực và trong sáng với vốn từ phong phú và đa dạng, có thể dùng để diễn tả tất cả âm thanh, hình ảnh, thế giới bên ngoài và nội tâm một cách thuần thục. Ngoài ra, Hà Anh cho biết, thông qua việc đọc sách văn học, truyện dân gian, những câu chuyện tái hiện lại xã hội xưa của Việt Nam, chúng ta sẽ có thêm được hiểu biết về nguồn gốc và văn hóa ứng xử của cổ nhân. Đọc để hiểu thế nào là xã hội phong kiến, để hiểu nguồn gốc và hoàn cảnh ra đời của các quan niệm của người xưa. Những đạo lý làm cha, mẹ, làm con, làm thầy, những tiêu chuẩn đặt ra cho xã hội phát triển hài hòa và ổn định, đó là cái hay, cũng giống như Kinh thánh của phương Tây hay kỷ cương xã hội của những nền văn hóa khác.

Hà Anh nhận định rằng: “Không ai có thể phát huy được hết các thế mạnh của mình nếu không biết được mình là ai. Chúng ta cần phải hội nhập, nhưng cần phải hiểu rất rõ mình là ai. Từ đó không có kiểu bắt chước một cách thụ động. Vả lại văn hóa Tây phương cũng có một quá trình phát triển của nó. Trước khi học tập, chúng ta cũng cần phải hiểu rõ”.

Nét bình lặng của Vũ Nguyễn Hà Anh
Hình ảnh hiếm hoi về nét bình lặng của Hà Anh – Đây là hình bìa cuốn sách tập hợp những lá thư mà ông bà nội Hà Anh viết cho nhau vào những năm chiến tranh. Hà Anh tâm sự rằng cô không hay mặc áo dài vì cảm thấy mình “không đủ dịu dàng, khép nép, ý tứ khi mặc nó”. Cô lo lắng liệu khi mặc nó cô “có làm hỏng đi cái nét thanh khiết thuần tuý của bộ quốc tộc?”

Nói về một số chương trình nghệ thuật được đưa từ nước ngoài về gần đây, cô chia sẻ: “Nếu chúng ta chịu khó tìm hiểu cái hay thật sự của chúng thì chúng ta sẽ hiểu được rằng, dẫu là một chương trình giải trí, nhưng lồng ghép trong đó là sự khéo léo trong việc cập nhật kiến thức về các lĩnh vực như âm nhạc, thời trang, sức khỏe v.v. cho người xem, và quan trọng hơn là truyền tải thông điệp rất nhân văn. Chẳng hạn như dù bạn là ai, bạn đến từ tỉnh lẻ hay thành phố, bạn vẫn có thể thành công và tỏa sáng nếu như bạn thực sự có đam mê và nỗ lực phấn đấu hết mình để đạt được ước mơ của mình”. Tuy nhiên, đáng buồn là khi về đến Việt Nam, nhiều chương trình đã bị rơi rớt mất ý nghĩa và giá trị thực sự của phiên bản gốc. Thay vào đó là các chiêu trò màu mè không thuần văn hóa, những tiểu xảo, tiểu thuật, ăn mặc lòe loẹt, cười đùa nhí nhố chạy theo thị hiếu của thị trường. Trong khi thị hiếu của Việt Nam vẫn còn non trẻ vì chưa thật sự có nhiều cơ hội để tiếp cận với những chương trình văn hóa đỉnh cao, người làm chương trình nên có trách nhiệm giúp nâng tầm thị thiếu của xã hội, nên cập nhật kiến thức để nâng cao nhận định đánh giá của khán giả, chứ không nên chạy theo bợ đỡ nó. Điều đó sẽ chẳng bao giờ nâng tầm văn hóa của dân tộc lên được.

Nét bình lặng của Vũ Nguyễn Hà Anh
Hà Anh dịu dàng bên mẹ.

Hà Anh chia sẻ, ở nước ngoài, các loại hình nghệ thuật được phân chia rất rõ ràng và không có sự nhập nhằng, giúp khán giả dễ dàng phân biệt và có sự lựa chọn cho riêng mình. Nhưng ở ta, đôi khi trên sóng truyền hình quốc gia vẫn lẫn vào những chương trình rất kém chất lượng và không tôn trọng khán giả. Đối với báo chí cũng như thế, những thông tin giải trí theo kiểu “bề nổi” nên được tổng hợp trong một trang riêng, còn những tin chính sự đàng hoàng thì nên được đặt ở một trang khác cho người đọc đỡ bị lẫn lộn. Cô rất buồn khi bạn mình ra một album âm nhạc, đầu tư vào đó rất nhiều công sức, tư duy, nhưng lại không được báo chí đưa nhiều như những loại tin “giật chồng, cướp vợ”. Hà Anh chân thành nhắn nhủ, đó chính là trách nhiệm của giới truyền thông, của những người làm và duyệt chương trình.

Nét bình lặng của Vũ Nguyễn Hà Anh
Nét bình lặng của Hà Anh bên chồng.

Còn riêng với mình, Hà Anh cũng sẽ làm những gì có thể trong khả năng của cô để góp phần gìn giữ một chuẩn mực nhất định đối với việc làm nghệ thuật. Cô ít khi chia sẻ về những câu chuyện lãng xẹt cá nhân, mà thay vào đó là những đóng góp về chuyên môn hữu ích cho những ai quan tâm. Hà Anh là típ người dám nói thẳng, không ngại va chạm, và nói những điều cô nghĩ là hữu ích cho xã hội. Trước đây, cô đã từng có bài phân tích rất dài và chi tiết về những tác hại của việc xâm hại tình dục đối với trẻ em khi cả xã hội đang bàng hoàng về việc một người nổi tiếng bị bắt về tội danh ấy. Nhưng như cô đã chia sẻ, điều này không chỉ một cá nhân nào có thể làm nổi. Chúng ta cần nhiều hơn nữa những tấm lòng mong muốn cải thiện và nâng tầm văn hóa Việt .

Napoleon đã từng nói rằng “Thế giới phải chìm đắm trong đau khổ không phải vì tội ác của những kẻ xấu, mà là vì sự im lặng của những người tốt”. Giữa xã hội trắng đen bất phân, vàng thau lẫn lộn, vẫn còn có những con người âm thầm làm những gì có thể trong khả năng của mình để điểm tô cho cuộc sống, dẫu nhỏ nhoi, dẫu đơn độc, dẫu phải lội ngược dòng, nhưng cũng giống như mưa, dù thêm chỉ một giọt, một cơ hội cho sự sống ở nơi nào đó sẽ sinh sôi, nảy nở. Xin cảm ơn Hà Anh vì những chia sẻ thẳng thắn, những đóng góp chân thành, xin chúc cô tiếp tục thành công và tỏa sáng cùng với văn hóa dân tộc bên trong tâm hồn mình.

Tuyết Mai

Xem thêm: