Người “nội trợ thông minh” cỡ nào giờ cũng đầu hàng trong ma trận các loại thực phẩm nhiễm bẩn. Chỉ nói về hoa quả, có đủ loại từ hàng nhập khẩu cao cấp có xuất xứ từ các nước phát triển đến rẻ bèo như hàng Trung Quốc trôi nổi khắp thị trường. Người tiêu dùng đang bị “đầu độc tập thể” mà không biết phải phòng tránh thế nào?

Nhiều câu hỏi đặt ra, trong ma trận này làm thế nào để ăn mà an toàn cho sức khỏe? Có những loại hoa quả chín đều, căng mọng nhìn rất đẹp và bắt mắt, mua về để vài tháng không hỏng? Cam, lê, táo… có hóa chất bảo quản; đu đủ, chuối… có đất đèn; các loại dưa có phun hoặc tiêm thuốc…

Ở chợ đầu mối hoa quả Long Biên (Hà Nội), các loại quả được mua bán nhiều là: Xoài, dưa hấu, măng cụt, cam, quýt, bưởi, thanh long, vải… Mỗi loại hoa quả lại có nhiều mặt hàng khác nhau như: xoài cũng có 5 – 7 loại, tùy thuộc vào giống, độ chín, loại quả to hay nhỏ…; bưởi hay cam quýt cũng vậy. Hoa quả từ đúng mùa cho đến trái mùa hầu như đều có đủ. Các loại hoa quả được mang về chợ đầu mối lấy từ nhiều nguồn. Trong mỗi loại hoa quả thì lại có các loại giá tuỳ vào độ to nhỏ, tươi hay héo… Loại một thì giá đắt, các chủ cửa hàng lớn lấy về bán trong các cửa hàng hoa quả sạch với giá cắt cổ, hàng kém hơn thì bán cho các của hàng nhỏ lẻ, hàng rong, các quán cà phê…

Theo kinh nghiệm của một chủ sạp hoa quả cho biết: “Hoa quả loại to và bóng, mịn màng… đều có hóa chất”. Là người bán, nhưng lê và táo, cam có ruột vàng óng thì mọi người trong nhà chị gần như không bao giờ ăn. Chị bật mí, hoa quả xanh muốn chín nhanh để hôm sau đem bán thì ngâm thuốc, qua một đêm là chín. Thuốc vừa giúp chín nhanh, vừa giúp hoa quả để được lâu. Tất nhiên, ngâm ở đây là ai đó, chứ chị là người lấy hàng về bán, lấy sao bán vậy. Chị nhắc nhở: “Dưa lê, dưa vàng, dưa bở ăn phải cẩn thận bởi các loại dưa nói chung hay phun hóa chất”

Việt Nam tràn ngập hoa quả Trung Quốc, bất chấp chất lượng và hàm lượng dư chất bảo quản tồn đọng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. (Ảnh Internet).

Khi chọn mua hoa quả thì phải chú ý đặc tính của từng loại: loại quả có lông như đào thì phải dày, phải mượt; loại quả có tinh dầu như cam quýt thì khi bấm nhẹ phải có tinh dầu thơm phức bắn ra; loại quả có vỏ mềm (như táo hay lê) mà vỏ lại cứ cứng, giòn bất thường thì chớ dại mà mua về. Tốt nhất là mua quả còn cả lá cho yên tâm mà đảm bảo hàng Việt Nam.

Hoa quả mà có hóa chất thì thường có mùi hắc, khó chịu do sau khi phun thuốc xong người ta chưa để thời gian cách ly đủ mà đã đem ra thị trường, hoặc sau khi tẩm ủ thuốc chống nấm mốc, thuốc thúc chín, thuốc làm cho tươi lâu… Cách kiểm tra hoa quả có an toàn không khá đơn giản nhưng lại… rườm rà. Đó là khi mua hoa quả, để vào túi nilon và túm lại trong chốc lát, rồi mở ra ngửi. Nếu có hóa chất tồn dư thì sẽ có mùi hơi hắc, không nên dùng.

Nên sử dụng hoa quả đúng mùa, sớm quá hoặc cuối vụ cũng thường bị tẩm thuốc, đầu vụ thì bị thúc cho chín sớm và ủ thuốc chống hư vào cuối vụ. Lợi dụng khe hở này hàng nhái đôi khi làm ảnh hưởng đến thương hiệu Việt. Một chủ sạp tiết lộ, cam Hà Giang đầu vụ thường chưa có, cam trung quốc nhái cam Hà Giang rất nhiều ở thời điểm này làm ảnh hưởng đến giá trị và thương hiệu của cam nội địa, mà ăn rồi cũng biết vị rất khác. Chị khuyên cách tốt nhất đợi vào hẳn mùa sẽ mua được cam chính gốc. Đối với xoài cũng vậy, nên hạn chế mua những quả xoài vỏ bên ngoài màu xanh hoặc xanh vàng nhạt, nhưng bên trong ruột lại chín vàng. Không chỉ không có vị xoài, nhạt nhẽo, thường loại xoài này có sử dụng rất nhiều chất bảo quản.

Ma trận hoa quả Trung Quốc chiếm lĩnh thị trường Việt Nam. (Ảnh Internet)

Do vậy, kinh nghiệm khi mua hoa quả nên biết phân biệt, quả chín thì có mùi thơm đặc trưng, thường thì không có loại quả chín nào lại thoang thoảng mùi và kèm theo mùi hóa chất. Cẩn thận với những loại hoa quả không có ở Việt Nam, thường do nhập từ nước khác về bằng nhiều con đường nên chất lượng cũng không được kiểm định. Đặc điểm của những loại hoa quả chín thúc, ngâm tẩm hóa chất bảo quản tươi lâu hoặc có dư chất bảo vệ thực vật sẽ không còn hoặc rất ít vị thơm tự nhiên, chất lượng bên trong cũng bị ảnh hưởng.

Theo TS. Nguyễn Thị Nhung, Viện Bảo vệ Thực vật, thực tế nhiều loại hoa quả có nguồn gốc từ Trung Quốc chuyển về Việt Nam có sử dụng hóa chất để bảo quản. Biết là có hóa chất, nhưng hiện nay chưa có đủ chất chuẩn để thử, xác định đó là hóa chất gì. Thuốc bảo quản của Trung Quốc có cả chục loại, mà toàn không nhãn mác, không biết rõ có chất gì ở trong.

Còn theo ThS. Phan Mỹ Linh, Viện Nghiên cứu Rau quả, hoa quả mua về nên rửa kỹ, không nên ăn ngay mà nên để một thời gian để hóa chất nếu có sẽ bị phân hủy. Hoa quả giấm bằng đất đèn để một thời gian vài ngày thì nó cũng tự bay hơi, không còn gây hại. Kinh nghiệm của chị khi mua hoa quả là đừng tham quả to mọng.

Một thương lái bật mí: “Người ta cứ bài trừ hàng chợ chứ nhiều khi hàng ngoại như nho Mỹ, táo New Zealand, mận Úc… rất có thể đều là hoa quả nhập khẩu từ Trung Quốc. Vì vậy, khi chọn những loại quả này nhất thiết phải có tem, nhãn mác đảm bảo đầy đủ thì mới mua, tránh tiền mất, tật mang”.

Trong những sản phẩm này có bao nhiêu là hoa quả thực sự được nhập nguyên bản từ đất nước được in trên mác. (Ảnh Internet)

Thời gian bảo quản của quả Lê và Táo còn phụ thuộc vào các loại giống:

Ông Nguyễn Xuân Hồng, Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết: “Trên thế giới hiện có khoảng 7.000 giống táo và khoảng 6.000 giống lê. Người ta chia ra các giống lê chín sớm thường có thời gian bảo quản ngắn từ 2 tuần đến 1 tháng; đối với các giống lê chín trung bình thì thời gian bảo quản có thể từ 3 – 5 tháng, nhưng có những giống lê chín muộn thì thời gian bảo quản có thể kéo dài từ 6 -10 tháng. Các loại táo, lê hiện nay chúng ta đang nhập khẩu từ Trung Quốc, Mỹ, New Zealand, Australia, cũng tương tự như vậy. Các giống táo và lê chín muộn có thời gian bảo quản dài thường phục vụ xuất khẩu, bởi vì những loại hoa quả này đòi hỏi có thời gian bảo quản dài hơn. Ngoài ra thời gian bảo quản dài hay ngắn còn phụ thuộc vào điều kiện bảo quản về nhiệt độ.”

Tuệ Mẫn (TH)

Xem thêm: