Lần đầu tiên trong lịch sử Triều Tiên tổ chức họp báo tại khách sạn Melia (Hà Nội) lúc hơn 12h đêm. Các nhà báo quá bất ngờ nên chỉ có một số nhà báo quốc tế và Việt Nam túc trực ở Melia mới tham dự được sau khi kiểm tra an ninh kỹ lưỡng. Đúng là quốc gia có những luật lệ lạ nên cái gì cũng lạ. Họp báo càng lạ… không tiếng Anh, không phiên dịch qua tiếng Việt, cũng không quan tâm có ít hay nhiều nhà báo tham dự vì cánh nhà báo tất cả đều không kịp ứng biến. Cách của Triều Tiên luôn đi ngược với thế giới.

Thượng đỉnh Trump-Kim không đạt thỏa thuận do bất đồng về việc dỡ bỏ vũ khí hạt nhân. (Hình ảnh: Shutterstock)

Ngoại trưởng Triều Tiên Ri Yong-ho bắt đầu buổi họp báo bằng việc thông báo kết quả cuộc họp Thượng đỉnh Mỹ – Triều lần 2, cho biết hai bên không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào. Ông Ri Yong-ho khẳng định: “Trong hai ngày họp Thượng đỉnh, nhà lãnh đạo của CHDCND Triều Tiên Kim Jong Un và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có các cuộc thảo luận về nhiều vấn đề với sự kiên trì, tin tưởng lẫn nhau trên cơ sở kết quả đạt được tại cuộc gặp lần thứ nhất ở Singapore“.

Giải thích về nguyên nhân khiến hai bên không thể đạt được thỏa thuận, ông Ri cho biết: “Chúng tôi đã đưa ra các đề xuất có tính thực tiễn tại cuộc gặp lần này. Nếu Mỹ dỡ bỏ một phần các lệnh cấm vận nhằm vào nền kinh tế Triều Tiên nói chung và cuộc sống của người dân Triều Tiên nói riêng, chúng tôi sẽ dỡ bỏ hoàn toàn cơ sở sản xuất hạt nhân tại Yongbyon”.

Triều Tiên đang phải chịu 11 lệnh cấm vận của Liên Hợp Quốc và chỉ yêu cầu Mỹ dỡ bỏ 5 lệnh trong số này. Trong đàm phán, 2 bên đã thảo luận về việc ngừng lâu dài việc thử hạt nhân cũng như thử tên lửa tầm xa. Tuy nhiên, phía Mỹ yêu cầu chúng tôi phải tiến xa hơn, loại bỏ hoàn toàn các cơ sở hạt nhân. Chính vì yêu cầu này mà thỏa thuận đã không thể đạt được“, ông Ri Yong-ho cho hay.

Mặc dù việc đảm bảo an ninh là điều quan trọng nhất đối với chúng tôi khi bắt đầu các bước phi hạt nhân hóa, chúng tôi cũng hiểu rằng rất khó để Mỹ dừng hẳn các cuộc diễn tập quân sự. Đó là lý do vì sao chúng tôi đã đề xuất việc dỡ bỏ từng phần cấm vận tương ứng với hoạt động giải trừ hạt nhân“, ông Ri nói.

Ngoại trưởng Triều Tiên nói thêm: “Trong suốt cuộc gặp thượng đỉnh này, chúng tôi đã nhấn mạnh ý định của mình về một cam kết dừng dài hạn các cuộc thử hạt nhân và thử nghiệm tên lửa tầm xa để giúp Mỹ hạ thấp các quan ngại. Nếu hai bên có thể hợp tác trong suốt quá trình xây dựng lòng tin này, nó sẽ giúp thúc đẩy việc phi hạt nhân hóa ở tốc độ nhanh hơn“.

Những đề xuất này đã không hài lòng Trump khi Hoa Kỳ muốn Triều Tiên ngưng và dỡ bỏ tất cả hoạt động hạt nhân trên toàn quốc gia này mới dỡ bỏ lệnh cấm vận hoàn toàn như đề nghị của Trump ban đầu ở Singapore.

Trump đang ngồi nói chuyện liền đứng dậy bất bình bỏ đi chỉ vì Kim Jong-un mặc cả sẽ dỡ bỏ nhà máy hạt nhân Yongbyon với điều kiện ông Trump phải dỡ bỏ 5 lệnh cấm vận. Cả phái đoàn Triều Tiên ngạc nhiên nhìn nhau khi Trump nhắc đến tên một cơ sở hạt nhân gần Yongbyon cần dỡ bỏ do tình báo phía Mỹ phát hiện không được Triều Tiên công bố. Điều này nằm ngoài dự tính ban đầu của Kim, có thể cơ sở này có tầm quan trọng nên Kim đã không đồng ý. Tính cách Trump rất linh hoạt, hiểu biết, lịch sự, tôn trọng, đề cao Kim nhưng khẳng khái và trước sau như một. Với Trump là phải chân thành và không trì hoãn, kèo nài hay mặc cả.

Dù cuộc gặp lịch sử Mỹ – Triều được chuẩn bị tốn kém nhất chưa đi đến một kết quả nào hết nhưng Việt Nam và hầu hết người dân được chứng kiến tường tận tính cách của đại diện hai quốc gia, sự khác biệt vì lợi ích cộng đồng của hai bên và hiểu rõ vấn đề mâu thuẫn vì sao Trump quyết tâm loại bỏ hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên.

Rất có thể cuộc gặp thứ 3 Trump sẽ cẩn trọng hơn rất nhiều và chỉ đồng ý khi Kim Jung-un phải cam kết dứt khoát một số điều, mà điều này dường như khó xảy ra vì hình như Kim Jung-un vẫn còn lệ thuộc Trung Quốc, không thực sự thoát Trung như từng cố thể hiện mà rất nhiều người đã tin. Có vẻ Kim muốn dựa vào Trung Quốc như tìm một yếu tố, chỗ dựa, thêm một lá bài bảo kê để mặc cả với Trump. Ngay sau khi rời Việt Nam, Kim Jung-un sẽ đi Bắc Kinh gặp Tập Cận Bình.

Chẳng lẽ Kim Jung-un không hiểu rằng khi làm vậy uy tín, hình ảnh của chính mình sẽ giảm sút mà chỉ làm cho Trump cảnh giác với Kim và quyết liệt với Trung Quốc hơn hay sao? Rất mong rằng Kim có thể tham khảo ý kiến của Tập Cận Bình nhưng cần nghĩ đến quyền lợi và tương lai người dân Triều Tiên cũng như tiến trình hoà bình hoà hợp Nam – Bắc Triều Tiên mà tất cả thành bại đang đặt vào tầm nhìn, ứng xử và hành động của Kim Jung-un.

Câu chuyện lãng mạn, tốt đẹp màu hồng như cổ tích về “mối tình” Trump – Kim dường như đã kéo màn kết thúc quá sớm so với kỳ vọng của cả hành tinh, trong đó có tôi và rất nhiều người Việt Nam chúng ta. Mặc dù Trump rất cương quyết, khẳng khái nhưng luôn tỏ ra “đắc nhân tâm” trong từng cử chỉ khi ứng xử và phát biểu về Kim Jung-un, dù nội bộ nước Mỹ còn nhiều vấn đề mới vừa xảy ra mà Trump bay về sẽ bắt tay vào giải quyết ngay.

Và trong những ngày qua, Việt Nam là tâm điểm thu hút được cả thế giới truyền thông lại là quốc gia có lợi nhất về hình ảnh trong tất cả. Mong rằng dù tiến trình Triều Tiên còn bế tắc nhưng Việt Nam, sau khi trải nghiệm, thấu hiểu tất cả, sẽ bước qua một giai đoạn thực sự chuyển mình đổi mới.

Nguyễn Văn Phước (Giám đốc Công ty Văn hóa Sáng tạo Trí Việt – First News)

Theo Facebook Nguyễn Văn Phước

Xem thêm: