Thiển đàm: Vì sao người làm việc thiện vẫn không được phúc báo?

Từ xưa đến nay, trong thế gian con người luôn có rất nhiều oán thán. Trong đó, có lẽ oán thán nhiều nhất là: “Mình là người tốt, vì sao lại không được phúc báo?” Những người có oán thán và lối nghĩa như vậy thường nói rằng mình từ nhỏ đã đối xử tốt với người khác, thường làm việc thiện vì sao mệnh lại luôn trắc trở, thật sự là thiên lý bất công! 

phúc báo
(Hình minh họa: Qua kknews.cc)

Nhưng khi phàn nàn, oán thán những lời như thế, người ta lại thường không thử ngẫm nghĩ và tìm hiểu ba câu hỏi: Như thế nào mới đúng là người tốt? Như thế nào mới thực sự là làm việc thiện? Như thế nào mới có được phúc báo?

Học cách thuận theo tự nhiên

Hãy làm những việc nên làm, không làm việc không nên làm. Việc nên làm thì chúng ta làm, đây chính là một cách sống tự nhiên nhất. Giống như, khi chúng ta đi trên đường, gặp một đứa trẻ đi bên kia đường trượt chân ngã, lúc này chúng ta đến bên đưa tay ra cho đứa trẻ vịn mà đứng lên, đây chính là việc tự nhiên nhất. Không phải bỏ qua, coi như không nhìn thấy mới là buông bỏ, mà không làm mới là mất tự nhiên. Cha mẹ ốm nặng, nếu như nói là buông bỏ không quan tâm thì đó không phải là buông bỏ mà là trốn tránh trách nhiệm.

Điều mà người ta gọi là buông bỏ chấp nhất không phải là buông bỏ cuộc sống, cơm cũng không ăn, ngủ cũng không ngủ. Đây không được gọi là buông bỏ. Thậm chí có người quan niệm rằng buông bỏ là việc gì cũng không làm, phó mặc cho cuộc sống trôi qua… Đây thực sự không phải buông bỏ mà là một kiểu vô trách nhiệm. Kỳ thực, người sống trên đời, hãy làm việc mình nên làm, đừng làm việc không nên làm. Hãy học cách thuận theo tự nhiên, buông bỏ chấp nhất (dính mắc, vướng bận, bận tâm…).

Như vậy, việc gì là việc không nên làm? Trước tiên chúng ta phải căn cứ vào quy chuẩn đạo đức làm người. Nếu như việc chúng ta không nên làm, nhưng chúng ta lại làm thì chúng ta sẽ vô cùng bất an. Có một số việc là đã được an bài rằng chúng ta không nên làm, nhưng chúng ta lại gắng sức làm thì sẽ phí hoài rất nhiều sức lực mà vẫn không thành công. Đây cũng là việc không nên làm.

Phải tĩnh tâm xuống suy nghĩ một chút, cả đời mình có bao nhiêu việc nên làm, là những việc có ý nghĩa, có bao nhiêu việc không nên làm, là những việc không có chút ý nghĩa nào. Chỉ khi chúng ta nhận rõ, việc nào là việc nên làm, phải làm, việc nào là việc không nên làm, không có giá trị. Chúng ta mới thực sự làm được vô vi, tức là để mọi việc thuận theo tự nhiên. Trong cuộc sống có những người miễn cưỡng làm những việc không nên làm, không thể làm, kết quả làm không thành, trái lại còn bị thương tổn.

Làm việc tốt phải đạt được cảnh giới tự nhiên nhất

cổ nhân
(Hình minh họa: Qua Obiectivvaslui.ro)

Bất luận sự việc gì phát sinh và phát triển đều có một quá trình. Cho dù là chuyện tốt cũng phải cho mọi người một quá trình để nhận biết. Bởi vì có người không hiểu, bởi vì sự nghiệp không thuận lợi, chúng ta vô cùng tức giận. Kỳ thực, tức giận là không cần thiết.

Giống như ban đầu chúng ta muốn làm việc tốt nhưng vì nguyên nhân khách quan nào đó khiến cho việc tốt không thể làm thành, vì thế chúng ta vô cùng mất hứng, chán nản và tức giận. Đây là điều không tốt. Bởi vì khi chúng ta làm việc tốt ấy là bởi vì chúng ta truy cầu làm việc tốt, làm việc tốt là mưu cầu vì mục đích cá nhân, cho nên khi làm không thành thì lại sinh ra lo lắng tức giận, tâm tình tiêu tán. Đây không gọi là làm việc tốt một cách tự nhiên.

Chúng ta thường nói phải tu đức. Lúc đánh giá một người thường dùng hai từ “đức hạnh” để đánh giá. Nói người này tốt là vì có tính tình tốt, nói người kia không tốt là vì tính tình không tốt. Làm việc tốt là tích đức, làm việc xấu là thất đức, điểm này ai cũng có thể hiểu được. Nhưng, nếu khi chúng ta chấp nhất vào làm một việc, dù là việc tốt, làm không thành thì sinh ra bực bội, nhấc lên được mà không bỏ xuống được. Đây vẫn là không thể tích đức.

(Ảnh: internet)

Làm thế nào để đánh giá được hành vi của mình có phải là làm một cách vô vi hay không? Trước tiên chúng ta phải thường xuyên nhìn lại mình, xem xét lại mình, xem xem có phải chúng ta đang ở cảnh giới tốt hay không? Xem xem có phải chúng ta có tư tâm hay không? Có phải là có thành kiến hay không? Có phải lúc nào cũng băn khoăn sự được và mất, danh vọng của mình hay không? Nếu như những tâm này đều là không có thì chính là tĩnh.

Lúc này, chúng ta lặng lẽ dựa theo ý nguyện của mình mà làm việc thiện thì chính là có đức. Công đức là làm mà không thể tính toán. Làm một việc sau khi đã trải qua sự tính toán rồi thì đó là vô công đức.

Làm việc tốt, hy vọng người khác cảm ơn, báo đáp thì công đức vơi đi một nửa. Làm việc tốt mà dương dương tự đắc, khoe khoang đắc chí thì công đức cũng chưa có. Mọi sự muốn làm đều phải để thuận theo tự nhiên. Tự nhiên mới là cảnh giới cao nhất.

An Hòa (dịch và t/h)

Xem thêm: