Phòng loãng xương: Chỉ thêm canxi thì chưa đủ, thậm chí còn hại mạch máu

Nói đến loãng xương, nhiều người nghĩ ngay đến việc bổ sung canxi. Thực ra đây là một sai lầm có thể gây hại cho sức khỏe.

(ảnh: BigStock)
(ảnh: BigStock)

Các bè xương được tổng hợp bởi canxi và các chất dinh dưỡng khác miễn là có đủ hormone thích hợp và đủ các chất dinh dưỡng. Không chỉ canxi, việc tổng hợp xương cần cả vitamin C, D, K2, magiê và các vi khoáng như bo và silica… đều rất quan trọng cho sự hình thành xương.

Cần cung cấp các chất trên cần đồng thời để quá trình tạo xương diễn ra tối ưu nhất.

Vitamin C có nhiều tác dụng trong củng cố cho xương:

  • Tăng khoáng hóa cho xương, kích thích tế bào xương phát triển.
  • Ngăn chặn thoái hóa xương
  • Hạn chế tác động của stress oxy hóa, ngăn chặn lão hóa
  • Có vai trò quan trọng trong tổng hợp collagen

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những bệnh nhân cao tuổi gãy xương có nồng độ vitamin C trong máu thấp hơn đáng kể so với những người không bị gãy xương. Mật độ xương tăng lên ở những người có bổ sung vitamin C, điều này độc lập với mức độ estrogen.

Vitamin D và vitamin K hỗ trợ nhau trong bảo bệ sức khỏe tim mạch và xương. Nếu bạn không nhận đủ vitamin K, có thể bạn sẽ bị tăng nguy cơ vôi hóa động mạch và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Đối với sức khỏe của hệ xương khớp, vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi, vitamin K khiến canxi đi đến đúng nơi cần đến.

Thực ra, hệ xương cần có cả phốt-pho, tuy nhiên chất này thường không hay bị thiếu. Đối với vitamin D, chỉ cần 20 phút tắm nắng buổi sớm hoặc chiều muộn mỗi ngày là đã đủ cho cơ thể dùng rồi.

Vậy là nếu chỉ đơn thuần bổ sung canxi mà không được cung cấp đủ lượng vitamin C, K, D thì cũng không thể giúp xương được khoáng hóa mà còn khiến thành mạch bị vôi hóa và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Những mảng lắng đọng canxi sẽ khiến mạch máu nhanh chóng lão hóa và tăng nguy cơ bị xơ vữa động mạch, tất nhiên tăng cả nguy cơ đột quỵ và tai biến.

Loãng xương: phòng càng sớm càng tốt

Việc phòng ngừa loãng xương cần thực hiện trong suốt cả cuộc đời, phải bắt đầu từ khi còn nhỏ, trước giai đoạn dậy thì. Đặc biệt lứa tuổi lên 10 ở nữ và 13 với nam là thời kỳ xương phát triển với tốc độ nhanh nhất, nếu muốn khối lượng xương đỉnh đạt mức tối đa thì phải tác động vào giai đoạn này. Khi khối lượng xương đỉnh tăng 10% sẽ giảm được 50% nguy cơ gãy xương do loãng xương trong suốt cuộc đời.

Khối lượng xương đỉnh phụ thuộc vào yếu tố cá thể bao gồm vấn đề di truyền, chuyển hóa và nội tiết. Chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng cung cấp lượng canxi và protein hàng ngày để có thể có đủ nguyên vật liệu cho quá trình tạo xương. Đặc biệt, vận động thể lực sẽ giúp tăng quá trình tạo xương.

Để phòng ngừa loãng xương, hãy nhớ rằng hút thuốc lá và rượu bia là những yếu tốt làm giảm mật độ xương một cách rõ rệt. Một số báo cáo cho rằng dùng nhiều cà phê, ca cao cũng góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng loãng xương.

Sữa không phải là nguồn canxi tốt nhất

Nghe nhiều quảng cáo thành quen, nhắc đến loãng xương người ta sẽ nhớ ngay đến canxi, và sữa
Nghe nhiều quảng cáo thành quen, nhắc đến loãng xương người ta sẽ nhớ ngay đến canxi, và sữa

Đa phần người dân liên hệ canxi với sữa, cho rằng sữa giàu canxi, và do đó giúp xương chắc khỏe. Tuy nhiên một số nghiên cứu gần đây cho rằng sữa bò không hoàn toàn phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng và chuyển hóa trong cơ thể người. Người tuổi càng cao thì khả năng tiêu hóa sữa càng kém. Lạm dụng sữa bò có thể tăng nguy cơ mắc một số bệnh.

Trang tin của Khoa y Đại học Harvard (Mỹ) cũng cảnh báo mối liên hệ của uống sữa với nguy bệnh ung thư buồng trứng, ung thư tuyến tiền liệt, bất dung nạp lactose…

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng nguồn canxi tốt nhất vẫn là các thực phẩm truyền thống (thịt, cá, trứng, rau xanh lá…) mà tốt nhất là loại thực phẩm hữu cơ và ít qua chế biến công nghiệp.

Kiên Thành

Xem thêm: