Với hàng chục hoạt chất tự nhiên… công dụng của nghệ vượt xa mong đợi

Từ 4.500 năm trước, nghệ đã được sử dụng chủ yếu ở châu Á cả trong nấu ăn và điều trị nhiều chứng bệnh từ tiêu hóa, khớp… đến vết thương ngoài da. Ngày nay, nghệ với hợp chất curcumin là dược liệu tiềm năng trong trị ung thư, bệnh tim, vẩy nến, Alzheimer, và rất tốt cho não bộ…

(ảnh: BigStock)
(ảnh: BigStock)

Theo DrAxe, các nghiên cứu đã phát hiện trong nghệ có ít nhất 20 loại kháng sinh, 14 chất phòng ung thư, 12 loại chất chống khối u và ít nhất 10 chất chống oxy hóa mạnh mẽ. Do đó khả năng chống oxy hóa, kháng viêm kháng khuẩn, diệt virus và kìm hãm ung thư của nghệ được đánh giá rất cao. Hoạt chất được nghiên cứu nhiều nhất là curcumin, có thể tiêu diệt các tế nào ung thư mà không làm tổn thương các tế bào bình thường. Đồng thời có thể làm tăng hiệu quả của hóa trị và xạ trị.

Nghệ có thể làm giảm cortisol, một hormone stress gây căng thẳng và làm tăng cường lượng serotonin, chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác hạnh phúc. Hơn nữa đây là loại thuốc chống trầm cảm an toàn và có thể dùng lâu dài.

Trong nghệ còn có turmerone, chất này kích thích sự sản xuất các nơ-ron thần kinh mới, thúc đẩy quá trình não tự sửa chữa. Nhờ vậy, turmerone có tác dụng tích cực đối với một loạt các bệnh thoái hóa não như Parkinson, tổn thương não do chấn thương, đột quỵ…

Dưới đây là một số lợi ích chính từ nghệ:

1. Tăng cường khả năng kháng viêm, kháng khuẩn

Tình trạng viêm có vai trò vô cùng quan trọng, nó giúp cơ thể chống lại những kẻ xâm lược từ bên ngoài và sửa chữa tổn thương. Nếu không có viêm, các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn có thể dễ dàng tấn công cơ thể và tiêu diệt chúng ta.

Mặc dù viêm cấp tính (ngắn hạn) là có lợi, nhưng nó có thể trở thành vấn đề lớn khi viêm chuyển sang mạn tính (dài hạn) và có những phản ứng không chống lại các mô của cơ thể.

Viêm mạn tính ở mức độ thấp có vai trò rất lớn trong hầu hết các bệnh lý mạn tính bao gồm bệnh tim mạch, ung thư, hội chứng chuyển hóa, Alzheimer và nhiều tình trạng thoái hóa khác nhau. Vì vậy, bất cứ điều gì có thể giúp chống lại tình trạng viêm mạn tính đều có tầm quan trọng trong việc dự phòng và thậm chí điều trị các bệnh lý này.

Gần đây curcumin cũng đã được chứng minh là có tác dụng ức chế sự phát triển của Helicobacter pylori, một vi khuẩn có vai trò quan trọng trong các bệnh lý dạ dày tá tràng.

2. Nghệ làm tăng cường khả năng chống oxy hóa

Curcumin có tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ. Bản thân nó trực tiếp trung hòa các gốc tự do, sau đó kích thích các enzyme chống oxy hóa của cơ thể, từ đó ngăn chặn mầm bệnh và lão hóa.

3. Cải thiện chức năng não và giảm nguy cơ các bệnh não

Trước đây người ta cho rằng tế bào thần kinh không thể phân chia và nhân lên sau thời thơ ấu. Tuy nhiên, điều này thực sự có thể xảy ra. Các tế bào thần kinh có khả năng hình thành các kết nối mới, nhưng trong một số vùng của bộ não các tế bào thần kinh còn có thể nhân và tăng sinh về số lượng. Một trong những yếu tố chính của quá trình này là yếu tố dinh dưỡng thần kinh có nguồn gốc não, một loại hormone tăng trưởng trong não bộ.

Nhiều rối loạn não phổ biến có liên quan tới sự sụt giảm nồng độ hormone này. Các rối loạn này bao gồm trầm cảm và bệnh Alzheimer.

Curcumin làm tăng nồng độ yếu tố dinh dưỡng thần kinh có nguồn gốc não, làm tăng sự phát triển của các tế bào thần kinh mới và chống lại các quá trình thoái hóa khác nhau trong não bộ.

4. Giảm nguy cơ bệnh lý tim mạch

(ảnh qua mmlakaty.com)
(ảnh qua mmlakaty.com)

Bệnh tim là kẻ giết người lớn nhất trên thế giới theo thống kê của WHO. Người ta đã chỉ ra rằng bệnh tim vô cùng phức tạp và có nhiều yếu tố khác nhau cùng góp phần vào.

Curcumin có thể giúp đảo ngược nhiều bước trong sự hình thành bệnh tim. Nó còn làm giảm tình trạng viêm và oxy hóa mà có vai trò rất quan trọng trong bệnh lý tim mạch. Trong một nghiên cứu, 121 bệnh nhân được phẫu thuật bắc cầu động mạch vành được chọn ngẫu nhiên vào 2 nhóm nghiên cứu: dùng giả dược hoặc 4g curcumin/ngày trước và sau phẫu thuật một vài ngày. Nhóm sử dụng curcumin đã giảm được 65% nguy cơ cơn đau tim trong bệnh viện.

5. Ngăn chặn, thậm chí điều trị ung thư

Các nhà khoa học đã nghiên cứu thấy curcumin là một dược liệu có ích trong điều trị ung thư. Nó có thể ảnh hưởng tới sự tăng trưởng, phát triển và lan truyền ở mức độ phân tử của ung thư. Các nghiên cứu đã chứng minh rằng nó có thể làm giảm sự hình thành mạch máu, sự lan truyền của ung thư, cũng như góp phần vào tiêu diệt tế bào ung thư.

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng curcumin có thể làm giảm sự tăng trưởng tế bào ung thư trong phòng thí nghiệm và ức chế sự tăng trưởng của khối u ở động vật thử nghiệm. Cho dù với liều cao curcumin có thể giúp điều trị ung thư ở người, nhưng vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ.

Tuy nhiên, có một số bằng chứng cho thấy nó có thể giúp ngăn ngừa ung thư khi mới xuất hiện (ung thư nguyên phát), đặc biệt là ung thư hệ thống tiêu hóa như ung thư đại trực tràng. Trong một nghiên cứu ở 44 nam giới có tổn thương ở đại tràng mà đôi khi chúng có thể chuyển thành ung thư, với 4g curcumin mỗi ngày trong 30 ngày đã làm giảm 40% số lượng tổn thương này.

6. Hỗ trợ phòng chống và điều trị bệnh Alzheimer

Alzheimer là bệnh thoái hóa thần kinh phổ biến nhất trên thế giới và là nguyên nhân đứng hàng đầu của chứng sa sút trí tuệ. Hiện nay vẫn chưa có biện pháp điều trị tốt bệnh Alzheimer. Vì vậy, việc ngăn chặn bệnh biểu hiện lần đầu là vô cùng quan trọng.

Curcumin đã được chứng minh là có thể vượt qua được hàng rào máu-não. Mặt khác, nó là một chất chống lại tình trạng viêm và oxy hóa mạnh, hai tình trạng này có vai trò quan trọng trong bệnh Alzheimer. Hơn nữa, một đặc điểm quan trọng của bệnh Alzheimer là sự tích tụ của các đám rối protein được gọi là các mảng Amyloid. Các nghiên cứu đã cho thấy rằng curcumin có thể giúp “dọn sạch” các mảng bám này.

7. Điều trị viêm khớp

Sữa pha nghệ kết hợp với tiêu đen có tính chất chống viêm và chống oxy hóa mạnh, được biết tới với tên gọi “sữa vàng”

Người ta cho rằng curcumin là chất chống viêm mạnh, điều này có nghĩa rằng nó có thể hữu ích trong viêm khớp. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy rõ điều này. Trong một nghiên cứu bệnh nhân viêm khớp dạng thấp, curcumin thậm chí còn hiệu quả hơn các thuốc chống viêm khác. Nhiều nghiên cứu khác đã xem xét hiệu quả của curcumin trên viêm khớp và ghi nhận sự cải thiện nhiều triệu chứng khác nhau.

8. Chống trầm cảm

Trong một nghiên cứu kiểm chứng, 60 bệnh nhân được lựa chọn ngẫu nhiên vào 3 nhóm. Một nhóm sử dụng thuốc chống trầm cảm prozac, một nhóm sử dụng 1g curcumin, và nhóm thứ ba sử dụng cả prozac và curcumin. Sau 6 tuần điều trị, curcumin mang tới sự cải thiện tương tự như prozac. Nhóm sử dụng cả hai prozac và curcumin cho kết quả tốt nhất. Theo nghiên cứu nhỏ này, curcumin có hiệu quả như thuốc chống trầm cảm nhưng hoàn toàn không có tác dụng phụ.

Trầm cảm còn liên quan tới nồng độ yếu tố dinh dưỡng thần kinh có nguồn gốc não. Curcunin làm tăng nồng độ yếu tố dinh dưỡng thần kinh có nguồn gốc não, có khả năng đảo ngược một số thay đổi này. Ngoài ra, cũng có một số bằng chứng cho thấy curcumin làm tăng các chất dẫn truyền thần kinh serotonin và dopamin.

9. Kìm hãm lão hóa và chống lại các bệnh lý liên quan tới tuổi

Nếu curcumin thực sự có thể giúp ngăn chặn bệnh lý tim mạch, ung thư và bệnh Alzheimer… thì sau đó điều này sẽ có lợi ích rõ ràng cho tuổi thọ. Vì lý do này, curcumin đã trở lên phổ biến như là một chất bổ sung chống lão hóa.

Người ta cho rằng tình trạng oxy hóa và viêm đóng vai trò quan trọng trong lão hóa, do vậy curcumin có thể có tác dụng trực tiếp chứ không chỉ phòng ngừa bệnh.

10. Dược liệu quan trọng của y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, nghệ có vị đắng, cay, mùi thơm hắc, tính ấm; có tác dụng hành khí phá ứ, thông kinh chỉ thống. Người ta cũng biết được là curcumin có tác dụng tiêu mủ, lên da non, tác dụng thông mật, làm tăng sự bài tiết mật của tế bào gan, phá cholesterol trong máu. Tinh dầu nghệ có tác dụng diệt nấm ngoài da và cũng như curcumin có tác dụng kháng khuẩn.

Trong dân gian thường dùng nghệ để chữa dạ dày viêm loét, ung nhọt, kinh nguyệt không đều, bế kinh, ứ máu, vùng ngực bụng khí trướng đau nhức, đau liên sườn dưới khó thở, sau khi đẻ máu xấu không ra, kết hòn cục trong bụng, bị đòn ngã tổn thương ứ huyết, ghẻ lở, phong thấp, tay chân đau nhức. Tùy từng bệnh trạng sẽ có chỉ định khác nhau.

Nên sử dụng nghệ như thế nào?

Y học hiện đại cho rằng hoạt chất quan trọng nhất trong nghệ là curcumin nhưng dưới dạng bột nghệ lại nó rất khó hấp thụ. Tuy nhiên, khi thêm hạt tiêu đen, chất piperine trong hạt tiêu đen làm tăng sự hấp thụ lên tới 20 lần. Curcumin hòa tan trong chất béo nên khi nấu nghệ với dầu sẽ tăng cường hiệu quả hấp thụ lên đáng kể.

Tiến sĩ Saraswati Sukumar, chuyên về ung thư tại Đại học Johns Hopkins đã tham gia vào hàng trăm nghiên cứu về tác động của nghệ đối với bệnh ung thư. Cô đã phát hiện ra rằng ăn nghệ được chế biến trong thực phẩm cung cấp nhiều lợi ích hơn là uống curcumin. Lý do có thể do công dụng của các hoạt chất khác bên cạnh curcumin nhưng chưa được nghiên cứu tìm ra.

Minh Hòa

Xem thêm: