Gặp những “nàng tiên cá” Hàn Quốc đang bảo tồn một di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Chúng ta đã quen thuộc với hình ảnh những nàng tiên cá xinh đẹp thường ngoi lên mặt nước tắm nắng trên các mỏm đá hay vẫy đuôi óng ánh tung tăng trên biển như trong các bộ phim. Nhưng ở Hàn Quốc lại có những “nàng tiên cá” hoàn toàn đời thực với một công việc rất đặc biệt.

Trong hơn một thế kỷ qua, nhiều phụ nữ Hàn Quốc đã kiếm sống bằng nghề thợ lặn để đánh bắt hàu, hải sâm, bào ngư, nhím biển và mực.

Được biết đến như “Haenyo”, có nghĩa là “người phụ nữ của biển”, họ có thể nín thở trong 2 phút, lặn sâu 19,8m mà không có bất kỳ thiết bị hỗ trợ nào.

Nghề truyền thống này của Hàn Quốc đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Trong những năm gần đây, số lượng người làm công việc này đã giảm đi nhanh chóng. Người ta ước tính rằng các “Haenyo” sẽ biến mất trong 20 năm nữa và điều này sẽ không xảy ra nếu có thêm nhiều phụ nữ tham gia vào đội ngũ của họ.

Nhiếp ảnh gia Mijoo Kim đã làm tư liệu về nghề truyền thống này trong một bộ ảnh có tựa đề “The Mother of the Sea” (Người mẹ của biển cả).

Bà Mijoo Kim lớn lên ở gần biển Busan, phía nam của Hàn Quốc. Bà mong muốn thực hiện dự án “The Mother of the Sea” về nghề truyền thống của các Haenyo.

“Tôi đã khá quen thuộc với công việc của các Haenyo khi tôi bắt đầu dự án, nhưng tôi không biết chính xác họ trải qua những gì”, bà chia sẻ.

Lúc đầu, khi bà Kim xin chụp hình các Haenyo, họ đã từ chối.

Bà đã giúp họ bóc vỏ những con nhím biển và cùng lặn với họ cho đến khi họ cho phép bà sử dụng máy ảnh của mình.

Bằng cách làm quen và lấy được niềm tin của họ, bà Kim đã có thể chụp được những bức chân dung cận cảnh, đời thực nhất của những người phụ nữ này. 

“Tôi tin rằng khoảnh cách giữa một nhiếp ảnh gia và các đối tượng trong các bức ảnh cho thấy mức độ gần gũi giữa họ”, bà nói.

Những bức ảnh hoàn hảo của bà ghi lại được sự mạnh mẽ, sự uyển chuyển tinh tế và sự mệt mỏi của Haenyo.

Mặc dù họ có thể lặn rất sâu dễ dàng như những nàng tiên cá, nhưng công việc của họ quả thực rất khó.

Như người Hàn quốc có câu nói rằng: “Các Haenyo làm công việc của người chết ở mảnh đất sống”.

Họ nín thở trong 2 phút, lặn xuống độ sâu 19,8m mà không có thiết bị lặn.

“Tôi hi vọng có thể chia sẻ không chỉ là vẻ đẹp của họ như bao người phụ nữ khác, mà đó còn là sự dũng cảm và kiên cường của họ khi đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống”, bà Kim cho biết.

Tuy nhiên, số lượng người làm nghề này đang giảm đi.

Có 20.000 Haenyo vào năm 1960. Ngày nay, chỉ còn 2.500 người.

Bà Kim cho rằng, sự sụt giảm này là do “công nghiệp hoá, ô nhiễm, tính chất nguy hiểm và khó khăn của công việc”.

Quan chức chính phủ Hàn Quốc cho biết các Haenyo sẽ biến mất trong 20 năm nữa nếu không có thành viên mới.

Các trường Haenyo trên đảo Jeju hy vọng vẫn bảo tồn được nghề truyền thống này.

“Tôi tin rằng những người phụ nữ này là những di sản văn hoá quan trọng”, bà Kim nói.