Góc nhìn sử Việt

Thấm đẫm sử Việt có lẽ không phải là sự thắng – bại, được – mất, mà là sự vươn lên của con người trong khó khăn, sự sáng tạo và trưởng thành trên một sân khấu lớn mà đất là sàn diễn, trời là màn… Dù mỗi vở diễn có vui buồn, có thăng trầm, có tan hợp, nhưng chúng đã giúp người Việt hiểu được cái mạnh yếu, hay dở của dân tộc mình.

Góc nhìn sử Việt
Những anh hùng lịch sử…

Chúng ta đã trải qua những cuộc nội chiến, những cuộc xâm lăng, những cuộc chia cắt, mà đằng sau đó là những ẩn đố, những mảnh ghép không trọn vẹn, những sự thật vô tình hay cố ý bị lãng quên, những thêm bớt sửa đổi khó mà biết hết cho rõ được. Nhưng trên hết, người Việt sẽ tự hào về sử Việt, sẽ biết rút ra cái đúng, cái sai, cái chưa trọn vẹn của lịch sử để từ đó mà trưởng thành.

Qua loạt bài “Góc nhìn sử Việt”, báo Trí Thức VN muốn cùng độc giả tìm lại những câu chuyện sử xưa dưới một góc nhìn khác, thân thiện hơn, gần gũi hơn, dễ nhớ hơn, nhưng cũng không kém phần tự hào và trân trọng.

 Góc nhìn sử Việt Người phụ nữ giúp Trần Quốc Tuấn giữ chức “Quốc Công Tiết Chế” đánh bại quân Nguyên Mông

Vua và Hoàng thân quốc thích nhà Trần đều biết rõ lời trăn trối báo thù của Trần Liễu đối với Trần Quốc Tuấn, nhưng vì sao nhà Vua vẫn quyết định phong cho Trần Quốc Tuấn làm Quốc Công Tiết Chế – Tổng chỉ huy quân đội đánh quân Nguyên Mông?

 Góc nhìn sử Việt Chuyện trạng Bùng đưa hạt giống cây ngô từ Trung Quốc về Việt Nam

Cây ngô đã trở thành ngũ cốc quen thuộc của người dân đất Việt, nhưng để đưa được giống ngô về Việt Nam là cả một câu chuyện ly kỳ mà không phải ai cũng biết.

 Góc nhìn sử Việt Cả châu Âu và Trung Quốc đều muốn có được người Việt này

Ví như đổi được đất, dân Việt sinh ra ở phương Bắc, châu Âu đã không bị kỵ binh Mông Cổ giày xéo cả vạn dặm – Nếu như trời sinh thiên tài này ở nhà Tống, thì lịch sử Trung Quốc trước đây đâu có chuyện bị triều đại nhà Nguyên độ hộ một trăm năm.

 Góc nhìn sử Việt Lừng danh sử Việt: Đội quân duy nhất thế giới từ vua đến tướng đều là phụ nữ

Trong thời kỳ nghìn năm Bắc thuộc, người Bách Việt chỉ giành được độc lập ngắn khi có các cuộc khởi nghĩa nổ ra. Điều kỳ lạ là cuộc khởi nghĩa đầu tiên nhằm thoát khỏi ách đô hộ của nhà Hán lại được lãnh đạo bởi toàn bậc nhi nữ. Đây là điều mà người Hán có nằm mơ cũng không thể tưởng tượng ra được.

 Góc nhìn sử Việt Diện tích nước Việt cổ lớn gấp 10 lần ngày nay

Từ truyền thuyết Kinh Dương Vương, cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, đến những chứng tích mà giáo sư Trần Đại Sỹ thu thập được, diện tích nước Việt cổ thực sự lớn gấp 10 lần ngày nay.

 Góc nhìn sử Việt Vị vua Việt dám tiến đánh Trung Quốc, không bị trách mà còn được tặng đai ngọc

Vua Lê Đại Hành đã làm những gì khi đất nước gặp nguy nan, trước sự kìm kẹp của nhà Tống ở phía Bắc và Chiêm Thành ở phía Nam?

 Góc nhìn sử Việt Điểm lại những lần quân Việt tiến đánh Trung Quốc trong lịch sử

Lịch sử gìn gữ giang sơn của người Việt cũng ghi nhận nhiều lần quân Việt tiến binh sang Trung Quốc. Nhưng khác với các cuộc xâm lược của Trung Quốc, các cuộc tiến đánh của quân Việt đa phần là nhằm tiêu diệt bớt binh lực Trung Quốc và thị uy, rồi lại rút về.

 Góc nhìn sử Việt Câu chuyện định mệnh của vị thư sinh thời Trần làm quan đầu triều khi chưa đến 20 tuổi

Chưa đến 20 tuổi, chưa hề có đỗ đạt gì, cũng không phải Hoàng thân quốc thích, không có bất kỳ sự giới thiệu hay quen biết nào, vậy mà Đoàn Nhữ Hài lại được phong chức quan đầu triều. Đây quả là một câu chuyện lịch sử ly kỳ về định mệnh…

 Góc nhìn sử Việt Không phải của Lý Thường Kiệt, bài thơ “Nam quốc sơn hà” có từ bao giờ?

“Nam quốc sơn hà” là bài thơ nổi tiếng nhất trong lịch sử Việt Nam, và được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên khẳng định chủ quyền của người Việt trên lãnh thổ của mình. Tuy nhiên, với ít nhất là 35 dị bản sách và 8 dị bản thần tích, nguồn gốc của “Nam quốc sơn hà” vẫn còn là một dấu hỏi…

 Góc nhìn sử Việt Lý Thường Kiệt: Từ hoạn quan đến vị tướng tài lừng danh sử Việt

Trong lịch sử, hoạn quan chỉ được xem là kẻ hạ đẳng phục dịch chốn hoàng cung. Nhưng nếu là thiên tài thì từ hoạn quan vẫn có thể trở thành anh hùng kiệt xuất. Trong sử Việt đã xuất hiện một người như thế, đó chính là Lý Thường Kiệt.

 Góc nhìn sử Việt Viêm phương Trần tộc Lưu phả: Trần Quốc Toản không hề tử trận

Nhiều sách sử cho rằng Trần Quốc Toản đã tử trận trong cuộc giao chiến với quân Nguyên, nhưng gia phả hậu duệ Trần Quốc Toản là “Viêm phương Trần tộc Lưu phả” cùng cuốn “Đông A di sự” do Trần Triều Bình Chương Quốc Sư và Băng Hồ Tướng Công Trần Nguyên Đán chắp bút lại có những chi tiết cho thấy Trần Quốc Toản sống rất thọ.

 Góc nhìn sử Việt Hậu duệ nhà Trần của Đại Việt trở thành Hoàng đế Trung Hoa?

Câu chuyện ly kỳ này có lẽ là tiếc nuối lớn nhất của nhà Trần. Mọi việc phải kể bắt đầu từ vua Trần Thái Tông: Lúc bấy giờ, vua Trần Thái Tông đã có sáu hoàng tử là Trần Quốc Khang, Trần Hoảng (vua Trần Thánh Tông sau này), Trần Quang Khải, Trần Nhật Vĩnh, Trần Ích Tắc và Trần Nhật Duật…

 Góc nhìn sử Việt Chuyện thiền sư Việt phá giải thuật phong thủy của Cao Biền

Câu chuyện ly kỳ về việc thiền sư Việt phá giải thuật phong thủy của Cao Biền được ghi chép lại trong “Thiền Uyển tập anh” đã mang lại cho người thời nay thật nhiều câu hỏi. Phong thủy có thật hay không? Định mệnh có thật hay không? Đức tin là thật hay là hư ảo?

 14 Từ cậu bé nghèo khó hiếu thảo trở thành nhà địa lý lừng danh đất Việt

Từ một cậu bé nghèo khó trở thành nhà địa lý kiệt xuất, nhưng về cuối đời, cụ Tả Ao vẫn không thể tránh khỏi sự bài xếp của vận mệnh. Câu chuyện truyền kỳ về cuộc đời cụ Tả Ao cũng để lại cho người thời nay không ít suy ngẫm, thật đúng với câu nói: “tiên tích đức, hậu tầm long”.

 15 Người phụ nữ khiến vua Bảo Đại phải bãi bỏ cả hậu cung – Kỳ 1: Hương thơm của miền Nam

Mặc dù sau này, Bảo Đại đã liên tục có thêm những cuộc tình khác (mà trong đó hai người được gọi là “thứ phi”, mặc dù ông đã thoái vị), nhưng trong suốt những năm đầu ngồi trên ngai vàng, quả thật vua Bảo Đại đã rất trân trọng và tuân thủ lời hứa đối với Nam Phương hoàng hậu. Sự buông thả này có lẽ chỉ có Bảo Đại và những người quanh ông ở thời điểm khó khăn những năm 1940 mới biết được chính xác câu trả lời…

12 Người phụ nữ khiến vua Bảo Đại phải bãi bỏ cả hậu cung – Kỳ 2: Đức Đông Tây đều đủ

Vượt qua sự khác biệt về văn hóa Đông Tây, Nam Phương hoàng hậu đã đi trước thời đại để đảm nhận trách nhiệm của một đệ nhất phu nhân nước Việt. Dù bà hành xử rất Tây, với phong cách uy nghiêm, quý phái; nhưng người ta vẫn có thể cảm nhận được ở bà đức hạnh, nền nếp và sự hiền từ của một người phụ nữ Đông phương…

11 Người phụ nữ khiến vua Bảo Đại phải bãi bỏ cả hậu cung – Kỳ cuối: “Toujours seule” – Lời nhận xét định mệnh

Ngày cưới, Nam Phương hoàng hậu xuất hiện giữa triều đình nhà Nguyễn, chung quanh đầy văn võ bá quan, nhưng bà vẫn “seule” và cả đời bà sau này cũng “toujours seule”… “Toujours seule” – Đó là lời nhận xét định mệnh của vua Bảo Đại dành cho Nam Phương hoàng hậu.

Chuyên đề “Góc nhìn sử Việt” sẽ tiếp tục được cập nhật.

Trần Hưng

Xem thêm: