Sai phạm hơn 2000 tỷ đồng tại 6 dự án BOT, BT ở TP.HCM

Trong đó, phê duyệt không đúng khoản tiền 1.400 tỷ đồng, phê duyệt tăng sai 67 tỷ đồng; giảm tổng vốn đầu tư, điều chỉnh hợp đồng các dự án 90 tỷ đồng…

du an bot
Dự án BOT Cầu Phú Mỹ và dự án BT đường kết nối vào cầu bị phát hiện có nhiều sai phạm như chỉ định thầu dù đơn vị này chưa có phương án huy động vốn, chưa đủ giấy tờ cam kết của ngân hàng hoặc nhà cấp vốn… (Ảnh: pmgroup.vn)

Ngày 21/8, Thanh tra Chính phủ (TTCP) ban hành kết luận thanh tra tại 6 dự án BT, BOT trong lĩnh vực giao thông, môi trường trên địa bàn TP.HCM.

6 dự án gồm cầu Phú Mỹ; đường kết nối cầu Phú Mỹ; cải tạo, nâng cấp QL 1A đoạn An Sương – An Lạc; xa lộ Hà Nội; cầu Bình Triệu 2; đường nối từ đường Nguyễn Duy Trinh vào khu công nghiệp Phú Hữu.

Chủ yếu chỉ định thầu

Tiến hành thanh tra tại 6 dự án nêu trên, TTCP kết luận UBND TP.HCM đã không xây dựng danh mục dự án, không thực hiện việc công bố danh mục, hoặc thực hiện công bố chậm.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn nhà đầu tư các dự án chủ yếu thực hiện theo hình thức chỉ định thầu không đúng quy định pháp luật. Một số dự án không triển khai thực hiện đúng quy định về lựa chọn nhà thầu, không lập kế hoạch đấu thầu…

Cụ thể, tại dự án BOT cầu Phú Mỹ, UBND TP.HCM đã chỉ định thầu Công ty CP đầu tư xây dựng Phú Mỹ làm nhà đầu tư dù đơn vị này chưa có phương án huy động vốn, chưa đủ giấy tờ cam kết của ngân hàng hoặc nhà cấp vốn.

Tiếp đó, đơn vị này cũng được giao thực hiện dự án xây dựng đường kết nối vào cầu Phú Mỹ theo hình thức BT với tổng mức đầu tư hơn 1.440 tỷ đồng – UBND TP.HCM đã không thực hiện việc xây dựng công bố danh mục kêu gọi đầu tư và đấu thầu rộng rãi theo quy định. Theo kết luận thanh tra 1423, điều này là vi phạm Luật Đấu thầu số 61/2005/QH11 ngày 29/11/2005.

Tại dự án BOT nâng cấp cải tạo quốc lộ 1A đoạn An Sương – An Lạc, Thanh tra Chính phủ chỉ ra trong quá trình thực hiện dự án, Công ty CP Đầu tư phát triển hạ tầng IDICO đã đề xuất bổ sung xây dựng 2 nút giao thông và lắp đặt dải phân cách làn xe cơ giới và thô sơ với tổng mức đầu tư hơn 704 tỷ đồng.

Tuy nhiên, UBND TP đã không bổ sung dự án vào danh mục và kêu gọi các nhà đầu tư tham gia theo quy định mà chỉ định luôn IDICO làm nhà đầu tư.

Điều khoản mâu thuẫn, tổng vốn đầu tư tăng sai

Thanh tra Chính phủ cho rằng do UBND TP.HCM thiếu trách nhiệm trong công việc nên nhiều hợp đồng BOT, BT chưa đủ trình tự, thủ tục, điều khoản mâu thuẫn, sai quy định, tổng vốn đầu tư tăng sai dẫn đến thời gian khai thác thu phí hoàn vốn không đúng quy định; thiếu phương án huy động vốn, chưa đủ cam kết của ngân hàng hoặc nhà cấp vốn….

Trong khâu thẩm định dự án, UBND TP và các đơn vị chuyên môn có nhiều sai sót như nội dung dự án thiếu sự cần thiết phải đầu tư, phương án so sánh (như dự án xây dựng cầu Phú Mỹ và đường nối); không lập hồ sơ và báo cáo thẩm định dự án điều chỉnh (dự án cầu Phú Mỹ).

Tại dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội, UBND TP.HCM đã để nhà đầu tư phê duyệt dự án vượt thẩm quyền; phê duyệt chưa đầy đủ, thiếu tính chính xác, tăng sai tổng mức đầu tư tại các dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 1A đoạn An Sương – An Lạc; dự án Xa lộ Hà Nội; dự án cầu Bình Triệu 2; dự án xây dựng đường nối từ đường Nguyễn Duy Trinh vào khu công nghiệp Phú Hữu.

Theo TTCP, hầu hết các dự án đều chậm tiến độ, dẫn đến giảm doanh thu, giảm hiệu quả, tăng chi phí gây lãng phí vốn đầu tư.

6 dự án BOT, BOT có tổng giá trị 32.971 tỷ đồng, được triển khai trong giai đoạn 2010 – 2015. Trong đó, Dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1, đoạn An Sương – An Lạc thuộc trách nhiệm của Bộ GTVT.

5 dự án BOT, BT còn lại thuộc trách nhiệm của UBND TP.HCM.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành và TP.HCM xử lý khoản tiền sai phạm là 2.172 tỷ đồng.

Trong đó, phê duyệt không đúng khoản tiền 1.400 tỷ đồng, phê duyệt tăng sai 67 tỷ đồng; giảm tổng vốn đầu tư, điều chỉnh hợp đồng các dự án với giá trị 90 tỷ đồng, loại khỏi phương án tài chính đối với cầu Bình Triệu 2 gần 50 tỷ đồng; giảm giá trị quyết toán dự án 497 tỷ đồng; thu về ngân sách thành phố từ các nhà đầu tư với giá trị hơn 41 tỷ đồng do thực hiện không đúng quy định.

Về xử lý vi phạm, TTCP kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND TP.HCM, Bộ GTVT, UBND tỉnh Bình Dương kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân đã vi phạm các quy định pháp luật, chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm đã giao.

Nguyễn Sơn

Xem thêm: